Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Dożywotnia służebność a śmierć obdarowanego

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń • Opublikowane: 24-04-2019

Przepisałam mieszkanie na syna aktem notarialnym z nieodpłatnie dożywotnią służebnością osobistą. Mój syn zmarł w tym roku i co dalej z moim losem? Syn pozostawił żonę i dwoje dzieci.

Małgorzata Zegarowicz-Sobuń

»Wybrane opinie klientów

Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy
Konkretna i wyczerpująca odpowiedź. Jestem zadowolona z porady prawnej.
Grażyna
Bardzo dziękuję za uzyskaną poradę, szybko, sprawnie bardzo pomocnie, na temat , wyczerpującą. Doskonała odpowiedź Polecam wszystkim
Marta, prawnik, 63 lata

Służebność mieszkania to ograniczone prawo rzeczowe związane z nieruchomością. Jest to służebność osobista, co oznacza, że wygasa najpóźniej wraz ze śmiercią uprawnionej osoby – czyli Pani. Zgodnie z art. 298 Kodeksu cywilnego zakres służebności osobistej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według osobistych potrzeb uprawnionego z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych. Oznacza to, że prawa i obowiązki wynikające z tak ukształtowanego stosunku prawnego powinny wynikać z umowy pomiędzy stronami, a także z zasad wskazanych w powołanym przepisie.

Zgodnie z art. 302 Kodeksu cywilnego osoba fizyczna uprawniona do służebności mieszkania może korzystać nie tylko z mieszkania, lecz także z pomieszczeń i urządzeń, przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku, np. piwnice, pralnie, strychy, komórki itp. Co istotne, nie ma tutaj znaczenia, czy z powierzchni wspólnych korzysta z jednej strony uprawniony z tytułu służebności, a z drugiej właściciel nieruchomości obciążonej, czy też inne osoby.

Treść służebności zastrzeżona na rzecz Pani obejmuje zapewne dożywotnią i bezpłatną służebność mieszkania, polegającą na korzystaniu przez Panią z wymienionych w akcie darowizny nieruchomości pomieszczeń wraz ze swobodnym dostępem do części wspólnych.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Służebność jest prawem skutecznym erga omnes  – przeciwko wszystkim, co oznacza, że na wszystkich ciąży ustawowy obowiązek nieprzeszkadzania w wykonywaniu tego prawa. Art. 297 nakazuje do służebności osobistych stosować odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych. Na podstawie więc art. 297 w zw. z art. 288 uprawniony powinien korzystać ze służebności tak, aby jak najmniej utrudniało to korzystanie z nieruchomości obciążonej.

W chwili obecnej zasadnym jest ustalenie kręgu spadkobierców po Pani synu. W przypadku braku testamentu Kodeks cywilny w wyraźny sposób określa grupy spadkobierców ustawowych, które kolejno dochodzą do dziedziczenia po spadkodawcy. W pierwszej kolejności powołane są do dziedziczenia dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Skoro tak, to w zaistniałej sytuacji spadkobiercami będzie Pani synowa oraz dzieci. Jak stanowi art. 931 § 1, „w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku”.

Niezależnie od tego nabycie spadku, a tym samym nieruchomości przez spadkobierców Pani syna nie powoduje wygaśnięcia służebności osobistej na rzecz Pani. Zgodnie z treścią Kodeksu cywilnego służebność osobista wygasa w szczególności: wskutek zrzeczenia się uprawnionego, wskutek nabycia własności nieruchomości przez uprawnionego, wskutek niewykonywania przez 10 lat (art. 293 w związku z art. 297), wskutek śmierci uprawnionego (art. 299).

Ponadto, zgodnie z art. 303, jeżeli uprawniony z tytułu służebności, a więc Pani dopuszczałaby się rażących uchybień przy wykonywaniu swego prawa, właściciel nieruchomości może żądać zamiany służebności na rentę.

Zgodnie z treścią art. 294 właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności za wynagrodzeniem na rzecz uprawnionego, jeżeli wskutek zmiany stosunków służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa, a nie jest konieczna do prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Prawo osoby uprawnionej do służebności przyjęcia do mieszkanie innej osoby

Miesiąc temu ustanowiłam dożywotnią, nieodpłatną służebność na rzecz mojej babci. Teraz dowiedziałam się, że ona ma możliwość zameldowania...

Działalność gospodarcza w mieszkaniu ojca który przepisał mi mieszkanie za dożywocie

Mam umowę dożywotnią z moim ojcem który przepisał mi mieszkanie. Po jego śmierci mieszkanie będzie moje bez podziału z pozostałym rodzeństwem....

Czy wierzyciele mogą żądać ode mnie spłaty długów dożywotnika?

Jestem właścicielem nieruchomości na mocy notarialnej umowy dożywocia. Niedawno dowiedziałem się, że dożywotnik ma długi. Dodam, że jest on dla mnie...

Jak unieważnić wpisaną do księgi wieczystej służebność osobistą?

Przed kilku laty odziedziczyliśmy z bratem po jednej trzeciej części mieszkania własnościowego spółdzielczego po ojcu. Sprawę spadkową...

Sprzedaż mieszkania darowanego z zapisem o dożywociu

Kilkanaście lat temu otrzymałam od rodziców w formie darowizny mieszkanie. W akcie notarialnym został umieszczony taki zapis: „(X) niniejszym...

Cofnięcie darowizny majątku dla syna po jego śmierci

Mam dwoje dzieci. Po śmierci męża oddałam swoją część majątku dla syna, który wybudował dom i dał mi jeden pokój na zasadzie służebności...

Umieszczenie dożywotnika w domu pomocy społecznej

Czy umowa dożywocia wyklucza umieszczenie dożywotnika w domu pomocy społecznej?

Odstąpienie ziemi przez ciocię - jak najlepiej to zrobić?

Moja babcia wiele lat temu przepisała ziemie na jedno z 3 dzieci (na moją ciocię). Ciocia miała męża i 3 dzieci. Na dzień dzisiejszy ciocia chce mi...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »