Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Przekazanie nieruchomości w zamian za dożywocie - zabezpieczenie interesów

Katarzyna Bereda • Opublikowane: 12-11-2021

Posiadamy wraz z żoną nieruchomość, działkę wraz z małym domkiem, chcemy tę nieruchomość przepisać na wnuczkę. Wnuczka jest pełnoletnia. Jakie są możliwości prawnego zabezpieczenia naszych interesów, tj. mieszkania dla nas do naszej śmierci, dożywocia, braku podejmowania decyzji cywilno-prawnych bez naszej zgody itd.? Czy możemy zobowiązać właścicielkę, że w razie sprzedaży nieruchomości 50% wartości przekaże drugiej wnuczce?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Przekazanie nieruchomości w zamian za dożywocie - zabezpieczenie interesów

Przekazanie nieruchomości – zmiana właściciela

Niestety, jeżeli chcą Państwo dokonać rozporządzenia nieruchomością na rzecz wnuczki za życia, a więc zmiany właściciela nieruchomości na wnuczkę, to nie zachowają Państwo pełnej suwerenności w nieruchomości, bowiem nie będą Państwo jej właścicielami.

Ustanowienie służebności osobistej

Jedyną możliwością zabezpieczenia Państwa dożywotniego zamieszkiwania w nieruchomości jest ustanowienie wtedy służebności osobistej mieszkania dla Pana i żony.

Zgodnie z treścią art. 296 Kodeksu cywilnego nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej (służebność osobista). Należy także podnieść, iż zakres służebności osobistej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych danych, według osobistych potrzeb uprawnionego z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego i zwyczajów miejscowych.

Zgodnie natomiast z treścią art. 302:

„§ 1. Mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku.

§ 2. Do wzajemnych stosunków między mającym służebność mieszkania a właścicielem nieruchomości obciążonej stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu przez osoby fizyczne”.

Zabezpieczenie interesów

Uprawnienie to obejmuje, jak się wydaje, tylko takie pomieszczenia i urządzenia, które na podstawie innych przepisów lub postanowień umownych są rzeczywiście przeznaczone do wspólnego użytku, a nie takie, które wprawdzie nadają się do wspólnego używania, jednak nie spełniają takiej funkcji. Odmienna interpretacja prowadziłaby do wniosku, że mający służebność mieszkania może korzystać z danej nieruchomości w szerszym zakresie niż np. właściciel obciążonej służebnością nieruchomości lokalowej.

Z uwagi na to, w umowie ustanowienia służebności określa się, z jakich pomieszczeń mogą Państwo korzystać. Służebność może dotyczyć także całości nieruchomości – wszystko bowiem musi znaleźć się w umowie sporządzonej przed notariuszem. Idąc dalej wskazuję, iż służebności osobiste mają charakter „alimentacyjny”, będąc prawami ściśle związanymi z osobą uprawnionego.

Co do zasady więc, jeżeli umowa nie stanowi inaczej, służebność wygasa „najpóźniej” ze śmiercią uprawnionego. Oznacza, że może ona wygasnąć wcześniej – w razie zajścia innych ustawowych lub umownych przesłanek (przede wszystkim: nadejście terminu, ziszczenie się warunku rozwiązującego, konsolidacja, zrzeczenie), niezależnie od tego, czy służebność została ustanowiona na czas oznaczony, czy bezterminowo.

Z uwagi na powyższe – w przypadku obecnego przeniesienia nieruchomości jedyną gwarancją zamieszkiwania w nieruchomości aż do Państwa śmierci jest ustanowienie służebności osobistej.

Proszę jednak mieć na uwadze, że wszelkie poważniejsze remonty, zmiany w nieruchomości będą wymagały zgody wnuczki jako właściciela nieruchomości. Nie będą już Państwo bowiem właścicielami nieruchomości i kwestie decyzyjne będą należały do wnuczki.

Przekazanie nieruchomości w testamencie

Jeżeli chcą Państwo tego uniknąć i spokojnie zamieszkiwać w swoim domu – a z doświadczenia wiem, iż na tle służebności mieszkania rodzą się później liczne konflikty – proponuję sporządzić testament notarialny i powołać obie wnuczki do dziedziczenia w równej części. Proszę jednak pamiętać, iż każdy z Państwa musi sporządzić oddzielny testament. Zgodnie bowiem z art. 950 Kodeksu cywilnego testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego. Przy takiej czynności, do końca Państwa życia zachowają Państwo suwerenności i własność Państwa nieruchomości.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Komentarze (0):



Uwaga!
Szanowni Państwo!
Nasi prawnicy nie odpowiadają na pytania zadawane w formie komentarza pod tekstem. Jeśli chcą Państwo powierzyć swój problem naszym prawnikom, prosimy kliknąć tutaj >>


Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie » Szukamy prawnika »