Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością przesyłu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Uzyskanie mieszkania rodzica w zamian za opiekę

Marek Gola • Opublikowane: 03-10-2016

Matka jest jedynym właścicielem mieszkania wartego ok. 200 tys. zł. Moje pytanie dotyczy zabezpieczenia uzyskania od niej po jej śmierci tego właśnie mieszkania w zamian za obecną opiekę nad nią. W jaki sposób można to przeprowadzić (współwłasność, umowa dożywocia, testament)? Interesuje mnie przede wszystkim współwłasność mieszkania. Jakie są wady i zalety takiego rozwiązania oraz jakie koszty się z tym wiążą? Dodać powinnam, że mam młodszego brata, który dostał 20 lat temu mieszkanie po ojcu. Matka ma 80 lat i potrzebuje już opieki. Proponuje mi notarialnie potwierdzony testament, w którym zapisze mi mieszkanie, ale ja już raz zostałam oszukana przez nią i obawiam się, że może odwołać ten testament tuż przed śmiercią. Dlatego chcę się jakoś zabezpieczyć. Co mi Państwo radzą?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Uzyskanie mieszkania rodzica w zamian za opiekę

Przeniesienie własności nieruchomości na córkę w zamian za opiekę

Podstawę prawną opinii stanowią przepisy Kodeksu cywilnego (K.c.) oraz Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2004 r. w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej.

Pani mama chce przenieść spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu na Panią w zamian za opiekę. Zastanawia się Pani, jakie są wady i zalety (współwłasności, dożywocia, testamentu).

Umowa dożywocia czy testament?

Osobiście jestem zwolennikiem dożywocia. Po pierwsze dożywocie uchroni Panią w przyszłości przed zachowkiem na rzecz młodszego brata, który to zachowek będzie występował w przypadku zapisania na rzecz Pani mieszkania w testamencie.

Istotny jest tu przepis art. 994 § 1 K.c., zgodnie z którym przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Przy obliczaniu zachowku należnego zstępnemu nie dolicza się do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż trzysta dni przed urodzeniem się zstępnego.

Korzystne dla Pani byłoby zawarcie umowy dożywocia.

Prawa i obowiązku stron podpisujących umowę dożywocia

Bowiem zgodnie z treścią art. 908 § 1 K.c., jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

Treść prawa dożywocia, a więc zakres zobowiązania się nabywcy nieruchomości do dożywotniego utrzymania zbywcy lub bliskich mu osób, określa z reguły, i to w sposób bardzo szczegółowy, umowa dożywocia. W braku odpowiednich postanowień umownych nabywca nieruchomości zobowiązany jest do świadczeń określonych w art. 908 § 1.

Umowa dożywocia jako odpłatny i wzajemny stosunek cywilnoprawny, reguluje prawa i obowiązki obydwu stron czynności prawnej.

Darowizna a zachowek dla rodzeństwa

Do obliczania zachowku bierzemy bowiem pod uwagę darowizny, umowa dożywocia, jako umowa odpłatna, nie jest darowizną i jako taka nie podlega zaliczeniu przy obliczaniu zachowku. Podobnie wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 lipca 2006 roku (sygn. akt. VI ACa 99/2006), w którym stwierdził, iż „umowa o przekazanie gospodarstwa rolnego następcy w zamian za świadczenie z ubezpieczenia społecznego, wobec zawarcia w niej elementów z różnych dziedzin prawa, ma niejednorodny charakter, jednakże ze względu na zakres regulacji oraz cel, jakiemu ma służyć, nie może być ona z punktu widzenia zachowku traktowana tak, jak umowa darowizny w rozumieniu przepisu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, a tylko takie darowizny doliczane są do spadku przy obliczaniu zachowku po myśli przepisu art. 993 Kodeksu cywilnego”.

Maksymalna stawka wynosi od wartości:

  1. do 3000 zł – 100 zł;
  2. powyżej 3000 zł do 10 000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł;
  3. powyżej 10 000 zł do 30 000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10 000 zł;
  4. powyżej 30 000 zł do 60 000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30 000 zł;
  5. powyżej 60 000 zł do 1 000 000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 000 zł;
  6. powyżej 1 000 000 zł do 2 000 000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1 000 000 zł;
  7. powyżej 2 000 000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2 000 000 zł, nie więcej jednak niż 10 000 zł, a w przypadku czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn nie więcej niż 7500 zł.

Ustalone w ten sposób kwoty podlegają pomniejszeniu o połowę.

Zapisanie w testamencie mieszkania jednemu z dzieci

Osobiście jestem przeciwnikiem testamentu, albowiem testament może być w każdym czasie odwołany, a poza tym w przypadku testamentu zachodzi niebezpieczeństwo zachowku, który ewentualnie będzie Pani zmuszona zapłacić uprawnionym do zachowku, tj. bratu.

W przypadku współwłasności po śmierci mamy będzie Pani dziedziczyła wspólnie z bratem, to z kolei powoduje, że żeby stać się wyłącznym właścicielem mieszkania, będzie Pani musiała spłacić brata, chyba że ten przeniesienie na Panią swój udział.

Jeśli masz podobny problem prawny, zadaj pytanie naszemu prawnikowi (przygotowujemy też pisma) – link do formularza z indywidualną pomocą prawną »

Podobne materiały

Przejście rury gazowej pod drogą służebną

Jestem jednym z trzech współwłaścicieli drogi dojazdowej do naszych działek. Mój udział w drodze wynosi nieco ponad 50. Czy muszę występować...

 

Negocjacje z firmą energetyczną za służebność przesyłu

Firma energetyczna chce postawić linię wysokiego napięcia na mojej działce. Plan zagospodarowania na to pozwala. Jakie odszkodowanie jestem w stanie...

 

Kto pokrywa koszty przesunięcia słupów energetycznych?

Kto pokrywa koszty przesunięcia słupów energetycznych?

Na działce budowlanej mam dwa słupy energetyczne, które przeszkadzają i szpecą przed niedługo powstałym domem. W zakładzie energetycznym...

Wynagrodzenie za światłowód przechodzący przez działkę

Wynagrodzenie za światłowód przechodzący przez działkę

Jaką kwotę mogę wynegocjować od inwestora, który chce przeprowadzić przez moją działkę światłowód w wykopie? Działka jest zlokalizowana...

Elementy sieci ciepłowniczej na działce

Porada dotyczy służebności przesyłu dla nieruchomości, na której umiejscowione są elementy sieci ciepłowniczej. Czy jako właściciel działki mogę...

 

Doprowadzenie prądu do firmy przez moją działkę

Pewna firma będzie budować szklarnię (9 ha pod szkłem). Aby doprowadzić prąd do tej inwestycji, chce prowadzić kabel średniego napięcia w ziemi przez...

 

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »