Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością drogi lub przejazdu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Służebność przechodu i przejazdu

Anna Sochaj-Majewska • Opublikowane: 26-02-2014

Obok mojej działki znajduje się brukowana droga, wybudowana kilkadziesiąt lat temu, która obecnie zostanie sprzedana osobie fizycznej. Jest ona jedyną drogą dojazdową do mojej posesji. Użytkuję ją od 1978 r. Czy nastąpiło zasiedzenie służebności przechodu i przejazdu?

Anna Sochaj-Majewska

»Wybrane opinie klientów

Jestem Bardzo zadowolona z usługi prawniczej online. Mogłam na odległość znaleźć odpowiedzi na moje wątpliwości i pytania dotyczącej mojej sprawy. Zadałam zawsze dodatkowe pytania, i na czas otrzymałam odpowiedz. Bardzo mi ten Portal pomógł. 
Henryka
Odpowiedź profesjonalna aczkolwiek łatwa do zrozumienia, rychła i bardzo satysfakcjonująca. Z pewnością będę jeszcze korzystać z waszej pomocy 
Agnieszka
Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy

Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością można wskazać, że doszło do zasiedzenia przez Pana służebności gruntowej przechodu i przejazdu w 2008 r. Aby potwierdzić powstały stan prawny, należy wystąpić do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie. Orzeczenie, które zapadnie po przeprowadzeniu postępowania dowodowego (zeznania świadków, przesłuchanie wnioskodawcy, fotografie, oględziny miejsca etc.), będzie mieć charakter deklaratoryjny, nie stworzy nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzi, że ziściły się przesłanki wymagane dla zasiedzenia ograniczonego prawa rzeczowego.

W myśl przepisu art. 292 Kodeksu cywilnego (dalej – K.c.) służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Przepisy o nabyciu własności nieruchomości przez zasiedzenie stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z treścią przepisu art. 172 § 1 K.c. posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (art. 172 § 2 K.c.). Jak stanowi przepis art. 336 K.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

„Posiadania prowadzącego do nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie nie należy utożsamiać z posiadaniem prowadzącym do nabycia przez zasiedzenie własności nieruchomości. Przy ocenie posiadania prowadzącego do zasiedzenia służebności gruntowej chodzi o faktyczne korzystanie z gruntu w takim zakresie i w taki sposób, w jaki czyniłaby to osoba, której przysługuje służebność; władanie w zakresie służebności gruntowej kwalifikuje się, zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego, jako posiadanie zależne” (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I ACa 997/12).

Jak wskazał Sąd Najwyższy – Izba Cywilna w postanowieniu z dnia 16 stycznia 2013 r. (sygn. akt II CSK 289/12), „w regulacji art. 292 K.c. ustawodawca posłużył się pojęciem »widocznego urządzenia«, a nie »urządzenia naziemnego«. Omawiane unormowanie nie wymaga więc, aby widoczność urządzenia była na powierzchni gruntu”. „Wykonanie trwałego i widocznego urządzenia przez posiadacza nieruchomości w zakresie służebności gruntowej drogi dojazdowej jest przesłanką zasiedzenia tej służebności” (tak: Sąd Najwyższy – Izba Cywilna w uchwale z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt III CZP 10/11).

Brukowana droga stanowi przykład skonstruowanego trwałego i widocznego urządzenia, którego istnienie warunkuje nabycie służebności gruntowej przez zasiedzenie. Służebność przechodu i przejazdu jest służebnością gruntową, którą można nabyć przez zasiedzenie wskutek korzystania przez określony ustawą czas z takiego urządzenia, bez względu na to, czy do jego wzniesienia przyczynił się właściciel nieruchomości obciążonej, czy też posiadacze służebności. A więc ważne jest, aby wzniesienie urządzenia nastąpiło odpowiednio dawno. Tylko służebności osobiste są wyłączone z nabycia przez zasiedzenie (art. 304 K.c.). Jeżeli posiadanie przez Pana drogi, o której mowa, nie zostało przerwane od 1978 r., poprzez np. wytoczenie powództwa przez właściciela o zaniechanie naruszania jego własności, o zapłatę za bezumowne korzystanie z nieruchomości albo o nakazanie rozbiórki konstrukcji, to w roku 2008 upłynęło 30 lat posiadania zależnego odpowiadającego treści służebności gruntowej. Powyższe umożliwia wystąpienie do sądu o stwierdzenie zasiedzenia i wpisanie na podstawie prawomocnego postanowienia ograniczonego prawa rzeczowego służebności gruntowej (dział III księgi wieczystej), na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości władnącej, bez względu na to, czyją własnością stanie się nieruchomość obciążona.

Warto podkreślić, że w braku odmiennej umowy obowiązek utrzymywania urządzeń potrzebnych do wykonywania służebności gruntowej obciąża właściciela nieruchomości władnącej (art. 289 § 1 K.c.), a więc uprawnionego ze służebności przechodu i przejazdu. Jeżeli obowiązek utrzymywania takich urządzeń został włożony na właściciela nieruchomości obciążonej, właściciel odpowiedzialny jest także osobiście za wykonywanie tego obowiązku. Odpowiedzialność osobista współwłaścicieli jest solidarna (art. 289 § 2 K.c.).

Do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie wyłącznie właściwy jest sąd, w którego okręgu położona jest nieruchomość obciążona (art. 606 Kodeksu postępowania cywilnego; w skrócie: K.p.c.). Do wniosku należy dołączyć odpis z księgi wieczystej nieruchomości. Księgi wieczyste są jawne, więc o odpis może wystąpić każdy. Jako uczestników wskazać należy właściciela nieruchomości obciążonej oraz ewentualnych pozostałych zainteresowanych zasiedzeniem służebności. Wniosek podlega stałej opłacie sądowej w wysokości 200 zł (art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, j.t.: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.).

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością drogi lub przejazdu?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Ustanowienie służebności drogi koniecznej

Jestem właścicielem pewnej nieruchomości na wsi, w której bywam kilka razy do roku. Przez moją działkę prowadzi droga dojazdowa do innej posesji, która...

Służebność przejazdu i przechodu

Kupiłem działkę rolną (łąkę) ze służebnością przejazdu i przechodu . Służebność przebiega wzdłuż granicy działki. Czy robiąc...

Utwardzenie drogi służebnej

Mam służebność przejazdu i przechodu drogi, która prowadzi do mojej działki. Chciałabym ją wyremontować. Czy do utwardzenia drogi...

Droga konieczna

Kupiliśmy działkę z ustanowioną drogą konieczną aż do drogi publicznej. W akcie sprzedaży (załączam) mowa jest o jednej...

Droga dojazdowa do lokalu użytkowego

Mam spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu użytkowego na parterze w budynku spółdzielni. Lokal wynajmuję. Ma on dwa wejścia – jedno od frontu...

Problem ze służebnością – błąd w księdze wieczystej

Mam problem ze służebnością – chodzi o błąd w księdze wieczystej. W tejże księdze jest zapisana nieodpłatna służebność przejścia, przechodu i...

Zagrodzenie drogi przejazdowej przez sąsiada

Kupiłem działkę, do której poprzedni właściciel miał dojazd drogą konieczną (służebność). Obecnie jednak właściciel gruntu z drogą zagrodził...

Droga konieczna z prawem postoju na drodze

Jestem właścicielką kilku działek budowlanych, wzdłuż których jest droga wewnętrzna wydzielona z działki. Dwie działki zostały sprzedane ze...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »