Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Kiedy można zmienić nieodpłatną służebność na odpłatną?

Eliza Rumowska • Opublikowane: 22-06-2018

Od 14 lat mam ustanowioną notarialnie nieodpłatną służebność drogi. Kiedy można zmienić nieodpłatną służebność na odpłatną?

Eliza Rumowska

»Wybrane opinie klientów

Jestem Bardzo zadowolona z usługi prawniczej online. Mogłam na odległość znaleźć odpowiedzi na moje wątpliwości i pytania dotyczącej mojej sprawy. Zadałam zawsze dodatkowe pytania, i na czas otrzymałam odpowiedz. Bardzo mi ten Portal pomógł. 
Henryka
Odpowiedź profesjonalna aczkolwiek łatwa do zrozumienia, rychła i bardzo satysfakcjonująca. Z pewnością będę jeszcze korzystać z waszej pomocy 
Agnieszka
Odpowiedź wyczerpująca i fachowa.
Joanna
Szybko i rzeczowo. Niestety odpowiedź potwierdziła moje przypuszczenie że sprawa jest przegrana.
Marek, 38 lat
Dobre opinie i szybka wyczerpująca odpowiedź
Leszek, 58 lat, maszynista chłodniczy

Z nadesłanego pytania wynika, że jest Pani właścicielką działki służebnej (obciążonej), na której ustanowiono przed 14 laty nieodpłatną służebność na rzecz każdoczesnego właściciela działki władnącej.

Kodeks cywilny przewiduje sytuację, w której możliwa jest zmiana służebności. Przepisy te stanowią:

„Art. 291. [Zmiana treści lub sposobu wykonywania]

Jeżeli po ustanowieniu służebności gruntowej powstanie ważna potrzeba gospodarcza, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać za wynagrodzeniem zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności, chyba że żądana zmiana przyniosłaby niewspółmierny uszczerbek nieruchomości władnącej.”

W takim też zakresie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego pozwalają na zabezpieczenie powództwa. Jednak jest też droga polubowna. Warto zacząć od wezwania sąsiadów do uregulowania służebności za wynagrodzeniem, wskazując ważną potrzebę gospodarczą.

Orzecznictwo i piśmiennictwo definiuje ją następująco:

„Ważna potrzeba zmiany musi mieć charakter obiektywny. Nie wystarczy subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości obciążonej o jej istnieniu, jak również osobisty charakter tej potrzeby, chodzi bowiem o potrzebę nieruchomości władnącej, a nie o osobistą potrzebę właściciela.

Przepis nie precyzuje pojęcia ważnej potrzeby gospodarczej, pozostawiając jej ocenę in concreto sądowi na tle okoliczności faktycznych sprawy. Ocena ta powinna być uwarunkowana starannym wyważeniem interesów obu nieruchomości; ustalenie, że ważna potrzeba gospodarcza rzeczywiście powstała, powinno prowadzić z reguły do uwzględnienia żądania i stosownej zmiany treści lub sposobu wykonywania służebności, jeżeli tylko żądana zmiana nie przyniosłaby niewspółmiernego uszczerbku nieruchomości władnącej.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

W pojęciu ważnej potrzeby gospodarczej, w rozumieniu art. 291, nie mieści się potrzeba gospodarcza wywołana podziałem nieruchomości, gdyż sytuacja ta jest objęta przepisem szczególnym, którym jest art. 290 § 3.

Potrzeba gospodarcza, o jakiej mowa w art. 291, to taka, która powstała po ustanowieniu służebności gruntowej, a której doniosłość przemawia za celowością rozważenia dotychczasowego zakresu i sposobu wykonywania służebności w świetle zmienionych warunków jej ustanowienia. Przykładem może tu być wyrok SN z dnia 20 lutego 1985 r., III CRN 364/84, OSNCP 1985, nr 12, poz. 198, w którym Sąd Najwyższy uznał, że ocena ważności potrzeby gospodarczej, powstałej po ustanowieniu służebności gruntowej, obejmuje rozważenie, czy sposób wykonywania tej służebności nie koliduje z prowadzonym na nieruchomości obciążonej rodzajem produkcji rolnej. Jeżeli dochodzi do tej kolizji, to nowo powstała potrzeba gospodarcza jest ważna w rozumieniu art. 291 i uzasadnia zmianę sposobu wykonywania służebności, chociażby zmiana ta przyniosła uszczerbek nieruchomości władnącej. Artykuł 291 chroni właściciela nieruchomości władnącej przed zmianą sposobu wykonywania służebności dopiero wtedy, gdy zmiana ta przyniosłaby jego nieruchomości niewspółmierny uszczerbek. Zmiana sposobu wykonywania służebności może polegać na przeniesieniu drogi z działki dotychczas nią obciążonej na sąsiednią działkę wchodzącą w skład tej samej nieruchomości.”

Proszę więc odnieść to do Pani sytuacji, czy taka potrzeba gospodarcza po 14 latach zaistniała.

Kodeks cywilny przewiduje także jeszcze inne możliwości modelowania służebności – oto te regulacje:

„Art. 294. [Zniesienie za wynagrodzeniem]

Właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności gruntowej za wynagrodzeniem, jeżeli wskutek zmiany stosunków służebność stała się dla niego szczególnie uciążliwa, a nie jest konieczna do prawidłowego korzystania z nieruchomości władnącej.

Art. 295. [Zniesienie bez wynagrodzenia]

Jeżeli służebność gruntowa utraciła dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności bez wynagrodzenia.”

Proszę mieć także to na uwadze i te opcje.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Przekazanie dwa razy w darowiźnie tego samego domu

Ciotka zrobiła darowiznę domu ze służebnością dla mojej mamy. Później mama zrobiła darowiznę tego domu dla mnie. Czy po tej podwójnej darowiźnie grozi...

Mieszkanie przepisane w zamian za opiekę i brak możliwości opiekowania się osobą

Witam ciocia przepisała mi mieszkanie notarialnie w zamian za opiekę i od niedawna jestem tam zameldowany. Ciocia jest osobą samotną, teraz...

Brak korzystania ze służebności osobistej od 5 lat

Czy jest możliwe zniesienie służebności osobistej, jeśli siostra, która miała zapisaną służebność, wyprowadziła się 5 lat temu i nie korzysta...

Uniemożliwianie korzystania ze służebności mieszkania

Przed zawarciem związku małżeńskiego, 10 lat temu, podpisaliśmy z mężem rozdzielność majątkową. Mąż obawiał się roszczeń swojej byłej...

Odziedziczenie domu ze służebnością

Mieszkam z teściami na jednej posesji, dom na ich placu budowaliśmy razem z mężem, teściowie aktem darowizny przekazali mężowi swój dom...

Notarialna umowa dożywocia zamyka roszczenia rodzeństwa

Mieszkam wraz z rodzicami w ich domu rodzinnym. Ojciec ma jeszcze małe gospodarstwo i trochę ziemi. Jest nas troje rodzeństwa, siostra i brat...

Służebność utrudnieniem w sprzedaży mieszkania

Jestem właścicielką mieszkania (od ponad 10 lat) przepisanego przez dziadków. W akcie notarialnym zapisana jest dożywotnia służebność na rzecz obojga...

Rozwiązanie umowy dożywocia z powodu konfliktu z dożywotnikiem

Chodzi o umowę dożywocia zawartą przed 5 laty. Ze strony darczyńcy narasta agresja, stosuje różne metody nacisku, presji na nas – dwojgu...

Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem:
Prawnicy
wizytówka Zadaj pytanie »