Odszkodowanie za słup i transformator na prywatnej działce

• Autor: Mateusz Rzeszowski

Wystąpiłem z wnioskiem do przedsiębiorstwa przesyłowego o odszkodowanie za słup i transformator umiejscowione na mojej działce. Otrzymałem odpowiedź, że urządzenia te stoją tam od roku 1967 wraz z propozycją podpisania notarialnego aktu ze zgodą na nieodpłatną służebność przesyłu dla tych urządzeń. Czy można się na to nie zgodzić i jednak dochodzić rekompensaty?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie.

Odszkodowanie za słup i transformator na prywatnej działce

Prawa do dochodzenia odszkodowania za poprzedni okres

Kwestia ustanowienia służebności jest niezależna od kwestii odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, w tym znaczeniu że roszczenia te mogą być dochodzone niezależnie od siebie przed sądem. Co za tym idzie, ustanowienie służebności od chwili obecnej nie pozbawi Pana prawa do dochodzenia odszkodowania za poprzedni okres.

Tym niemniej, w Pana sytuacji odradzałbym wyrażenie zgody na ustanowienie nieodpłatnej służebności. Fakt, że urządzenia przesyłowe zostały umiejscowione na nieruchomości w 1969 roku, nie przesądza jeszcze o tym, że musi Pan zgadzać się na taką formę służebności.

Zasadą wynikającą z art. 305(2) § 1 Kodeksu cywilnego jest, że jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, przesyłowych, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem przed sadem. Innymi słowy, przedsiębiorca przesyłowy nie może wymusić na Panu zawarcia nieodpłatnej umowy służebności przesyłu. Co więcej, analogiczne roszczenie przysługuje także Panu, jeśli przedsiębiorca nie zgodzi się na ustanowienie odpłatnej służebności.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Nabycie posiadania w dobrej wierze i nabycie posiadania w złej wierze

Inną kwestią jest, że przedsiębiorca będzie prawdopodobnie w kolejnych pismach, jak również przed sądem, podnosił, że doszło do tzw. zasiedzenia służebności. W takim przypadku zastosowanie znajdują ogólne przepisy dotyczące zasiedzenia nieruchomości, zgodnie z którymi – w przypadku nabycia posiadania w dobrej wierze, zasiedzenia następuje z upływem 20 lat, a w przypadku nabycia posiadania w złej wierze, z upływem lat 30. Jak czytamy zaś w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2008 r. II CSK 346/08:

„Zajęcie cudzej nieruchomości i umieszczenie na niej urządzeń energetycznych bez uzyskania tytułu prawnego jest równoznaczne ze złą wiarą.”

Okres 30 lat już upłynął (od 1969 r.), w którym urządzenia przesyłowe zostały rzekomo posadowione na nieruchomości, jednak w chwili dokonania tej czynności ich właścicielem nie było przedsiębiorstwo przesyłowe, a Skarb Państwa, co uległo zmianie dopiero w roku 1989. Zgodnie zaś z wyrokiem Sądu Najwyższego – Izba Cywila z dnia 9 grudnia 2009 r.; IV CSK 291/2009:

„Okres do 1989 r. nie może być wliczany do okresu zasiedzenia przez przedsiębiorstwo państwowe, jakim był zakład energetyczny. Do tego czasu wszystko było własnością Skarbu Państwa, a zatem i posiadanie było wykonywane na jego rzecz. Zakład sprawował tylko zarząd, a więc nie był właścicielem urządzeń”.

Reasumując, przyjmując korzystną dla Pana interpretację, w oparciu o cytowane przepisy, można przyjąć, że nie doszło jeszcze do zasiedzenia służebności i może żądać Pan jej odpłatnego ustanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Pozew o ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu wraz z żądaniem odszkodowania

Teraz najlepiej byłoby wystąpić do przedsiębiorstwa przesyłowego z odpowiedzią na ich pismo, gdzie podniesie Pan przytoczone wyżej argumenty i zaproponuje podpisanie odpłatnej służebności. Bowiem dopiero kiedy przedsiębiorca przesyłowy nie wyrazi zgody na Pana warunki, możliwe będzie wystąpienie z pozwem do sądu. Jak rozumiem, dotychczas występował Pan jedynie o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z Pana nieruchomości, a nie wnosił Pan o ustanowienie służebności.

Jeśli nie dojdzie do polubownego załatwienia sprawy, będzie mógł Pan złożyć do sądu pozew o ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu wraz z żądaniem odszkodowania za bezumowne korzystanie z Pana nieruchomości.

Kliknij tutaj i zapytaj prawnika online ›

Przykłady

Pan Jan odkrył, że na jego działce stoi transformator należący do lokalnego zakładu energetycznego. Gdy zażądał odszkodowania, otrzymał propozycję podpisania aktu notarialnego ze zgodą na nieodpłatną służebność. Zdecydował się jednak odmówić i skierować sprawę do sądu, który zasądził mu wynagrodzenie za wieloletnie, bezumowne korzystanie z nieruchomości.

 

Pani Anna odziedziczyła działkę po dziadkach i dopiero wtedy zorientowała się, że od dekad stoi na niej słup energetyczny. Wystąpiła o wynagrodzenie i po kilku pismach zakład energetyczny uznał jej roszczenia, wypłacając jej kilkanaście tysięcy złotych oraz podpisując umowę odpłatnej służebności.

 

Pan Marek nie zgodził się na nieodpłatną służebność, mimo nacisków ze strony przedsiębiorstwa. W odpowiedzi otrzymał pismo, w którym zakład powołał się na zasiedzenie. Sprawa trafiła do sądu, który orzekł, że z uwagi na wcześniejsze państwowe władanie nieruchomością, do zasiedzenia nie doszło, a Marek uzyskał prawo do odszkodowania.

Podsumowanie

Właściciel nieruchomości, na której znajdują się urządzenia przesyłowe, ma prawo domagać się odszkodowania za ich bezumowne użytkowanie, niezależnie od tego, jak długo tam stoją. Nie ma obowiązku wyrażenia zgody na nieodpłatną służebność przesyłu, a przedsiębiorstwo przesyłowe nie może jej wymusić. Co więcej, argument zasiedzenia nie zawsze jest skuteczny, zwłaszcza jeśli wcześniej właścicielem urządzeń był Skarb Państwa. Warto więc dokładnie przeanalizować sytuację prawną i – jeśli zajdzie potrzeba – dochodzić swoich praw przed sądem.

Oferta porad prawnych

Jeśli masz na swojej działce słup, transformator lub inne urządzenie przesyłowe i nie wiesz, jakie przysługują Ci prawa, skorzystaj z porady prawnej online. Szybko i wygodnie ocenimy Twoją sytuację, wskażemy możliwe kroki i pomożemy przygotować odpowiednie pisma lub pozew. Skontaktuj się z nami, by dowiedzieć się, czy należy Ci się odszkodowanie lub wynagrodzenie za służebność.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 2008 r. II CSK 346/08
3. Wyrok Sądu Najwyższego – Izba Cywila z dnia 9 grudnia 2009 r.; IV CSK 291/2009

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny

Mateusz Rzeszowski

O autorze: Mateusz Rzeszowski

Absolwent prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Specjalizuje się w prawie zamówień publicznych oraz obsłudze prawnej firm. Zajmuje się również sporządzaniem projektów umów, uchwał, regulaminów, polityk oraz innych aktów. Jednocześnie, posiada także szerokie zainteresowania w innych dziedzinach prawa, pozwalające na udzielanie porad w zróżnicowanych stanach faktycznych i prawnych.



Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-budowlane.info

spolkowy.pl

prawo-cywilne.info

poradapodatkowa.pl