Kategoria: Służebność osobista

Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Utrudnianie korzystania z mieszkania ze służebnością

Autor: Anna Sufin • Opublikowane: 14-12-2018

W drodze aktu notarialnego, 15 lat temu ja i ojciec sprzedaliśmy mojemu bratu swoje udziały (4/6 ojciec, 1/6 ja) w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu. Do brata należała 1/6. W zamian brat ustanowił na rzecz ojca i mnie dożywotnią, bezpłatną służebność mieszkania (z opisem, który pokój przynależy do kogo, z zaznaczeniem prawa do korzystania z części wspólnych nieruchomości). W tym roku ojciec zmarł, a brat zaczął mi utrudniać korzystanie z mieszkania. Zaczęło się od tego, że został mi odcięty prąd i musiałem umowę podpisać na siebie. Następnie brat zabrał z mieszkania pralkę. Stwierdził, że jest jego, mimo że to ojciec ją kupił. Brat domaga się ode mnie opłat za całe mieszkanie, mimo że udostępniony mam tylko pokój i korzystanie z części wspólnej (łazienki, kuchni i przedpokoju). Zabrania mi też, żeby odwiedzali mnie znajomi, bo twierdzi, że mieszkanie jest jego własnością i nikt nie może do mnie przyjść. Co mogę w takiej sytuacji zrobić? Kto powinien opłacać czynsz, fundusz remontowy i pozostałe media, ewentualnie w jakiej części? Czy mogą w mieszkaniu przebywać osoby, które ze względu na mój stan zdrowia służą mi pomocą? Nadmieniam, że brat ze mną nie mieszka, bo ma drugie mieszkanie.

Anna Sufin

»Wybrane opinie klientów

Wszystko na najwyższym poziomie wszystko jasno określone
Żaneta, własna działalność, 44 lata
Kompetentni prawnicy udzielający wyczerpujących odpowiedzi na zadane im pytania. Polecam jak najbardziej.
Natalia, 28 lat
Korzystam od wielu lat z usług Państwa prawników ( ePorady24.pl) i zawsze otrzymuje fachowe, bardzo szczegółowe omówienia swoich pytań. Zadaj też pytania dodatkowe, czasem po długim czasie i zawsze otrzymuje odpowiedź. Jestem bardzo zadowolony:) Polecam !!
Krzysztof, 48 lat
Odpowiedz bardzo wyczerpująca i ogarniająca cały temat - mimo, iż część przepisów było mi znane. Przekaz zrozumiałym językiem. 
Katarzyna
Jestem bardzo zadowolona z usługi .Otrzymałam błyskawiczne wycenę usługi i odpowiedz.
 
Janina
Rzetelna,szybka odpowiedź na moje pytanie bardzo mi pomogła w egzekwowaniu moich praw. Dziękuję i polecam.
Jolanta
Porada jak najbardziej pomocna za którą bardzo dziękuję
Beata
 Szybko, łatwo i konkretnie. Pańska odpowiedź rozwiewa wszystkie moje wątpliwości. Dziękuję bardzo za pomoc. 
Bożena, pielęgniarka, 61 lat
 Dziękuję za wyczerpującą odpowiedź.
Ewa
Szybko i sprawnie, dokładna odpowiedź na zadane pytanie. Wyczerpujące odwołania do dotychczasowej wykładni i wyjaśnienia. 
Tomasz, programista, 27 lat
Jestem usatysfakcjonowana udzielonymi odpowiedziami na zadane kwestie,Szybko i kompetentnie .
Urszula, 57 lat, nauczyciel
Odpowiedzi były jasne i wyczerpujące a co bardzo ważne - wyjątkowo szybkie. Dziękuję bardzo
Henryk
Witam, Dziękuję za szybką, dokładną i wyczerpującą odpowiedć. Jestem pod wrażeniem. 
Dorota
Jestem pod wrażeniem szybkiej i profesjonalnej pomocy. Koszt wstępnej usługi do przyjęcia, w którym uzyskałam dodatkowe wskazówki i informacje na pytania uzupełniające (bez dodatkowych opłat). 
Beata
Poradę prawną uzyskaną od Państwa, a konkretnie przez Panią Izabelę Nowacką-Marzelon, uważam oceniam bardzo wysoko. Porada ta pozwoliła mi zrozumieć całą złożoność zgłoszonego przeze mnie problemu w świetle wszystkich przepisów, jakie powinnam znać. Bardzo sobie cenię te wyjaśnienia i jestem rada, że udało mi się wpaść na trop tak kompetentnego zespołu prawników. Polecam ich wszystkim zainteresowanym.
Maria, 70 lat, emerytowana nauczycielka
Jasna i szybko wydana opinia. Polecam ten serwis.
Ewa
Dziękuję i wystawiam najwyższą opinię.
Jacek
Dziękuję uprzejmie za szybką i wyczerpującą odpowiedź wyjaśniającą moje obawy.
Maria, 55 lat
Jestem zadowolona z odpowiedzi. 
Ewa
Bardzo solidna, rzetelna i szybka porada
Przemysław
Fantastyczny pomysł, szybkie, a jednocześnie wnikliwe i dogłębnie analizujące temat odpowiedzi!
Magdalena
Fachowa porada Pana Marcin Sądej (BRAVOOO :)), rzetelnie, jasno i przejrzyście. Oczywiście wszystko oparte na podstawach prawnych i fachowej wiedzy. 
Wojtek
Dziękuję, spełniliście moje oczekiwania
Joanna, 58 lat, księgowa
Dziękuje bardzo za odpowiedz. Wiem teraz co powinnam zrobić.
Beata
Bardzo dziękuję za szybką i wyczerpującą (na chwilę obecną) odpowiedź. Jestem z niej bardzo zadowolona, zawiera to, o czym słyszałam, ale brakowało mi potwierdzenia. W razie dalszych problemów na pewno się z Państwem skontaktuję.
Renata
Jestem bardzo zadowolona z uzyskanej odpowiedzi, która była wyczerpująca i zadowalająca. Szczególnie ważne w serwisie ePorady24 jest to, że można zadać dodatkowe pytanie bez dodatkowych opłat:-)
Marzena, nauczyciel, 54 lata
Bardzo dziękuję za poradę. Pomogła mi ona błyskawicznie rozwiązać mój problem - w rozmowie z adwersarzem czułam się pewnie, mając w zanadrzu (i wykorzystując w trakcie dyskusji) merytoryczną wiedzę, przekazaną przez ePorady.
Anna
Korzystam z serwisu już po raz czwarty - jestem zadowolony ze świadczonych usług, w tym odpowiedzi i pomocy udzielanej przez prawników serwisu.
Rafał, inżynier lotnictwa, 34 lata
Wszystko zgodnie z opisem. Jestem zadowolony
Dawid, 36 lat
Odpowiedź wyczerpująca, Otrzymałam wyjaśnienie mojego problemu i sposób jego rozwiązania. 
Lidia

Jeżeli chodzi o przyjmowanie znajomych w mieszkaniu, to może Pan to robić, gdyż to mieści się w pojęciu „korzystania z lokalu”, co więcej, zgodnie z art. 301 Kodeksu cywilnego (K.c.) „mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie małżonka i dzieci małoletnie. Inne osoby może przyjąć tylko wtedy, gdy są przez niego utrzymywane albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dzieci przyjęte jako małoletnie mogą pozostać w mieszkaniu także po uzyskaniu pełnoletniości”.

Z powyższego wynika, że jeżeli będzie Pan potrzebował osoby do prowadzenia gospodarstwa domowego, będzie Pan mógł bez zgody brata nawet z taką osobą zamieszkać, oczywiście zakładając, że Pan również cały czas będzie tam mieszkać. Przyjmuje się, że jeśli osoba jest potrzebna osobie uprawnionej do prowadzenia gospodarstwa domowego, to osoba ta korzysta z pomieszczeń bezpłatnie.

Do wzajemnych stosunków między mającym służebność mieszkania a właścicielem nieruchomości obciążonej stosuje się przepisy o użytkowaniu przez osoby fizyczne (art. 252-262 K.c. oraz art. 266-270 K.c.). Uprawniony z tytułu służebności ma obowiązek ponoszenia kosztów korzystania z rzeczy. Nieodpłatna służebność mieszkania oznacza natomiast nieodpłatność wobec właściciela i zwalnia uprawnionego od wszystkich świadczeń na rzecz właściciela z tytułu używania lokalu niezależnie od tego, do regulowania jakich świadczeń byłby uprawniony właściciel. Takim świadczeniem, które regulować powinien właściciel, jest czynsz i inne opłaty związane z używaniem lokalu, do których pobierania byłby uprawniony właściciel jako wynajmujący (por. uchwała SN z 19.11.1968 r. III CZP 110/68). Uprawnionego z tytułu służebności obciążają opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz śmieci itp. (por. uchwała SN z dnia 19 listopada 1968 r. III CZP 110/68). Tym samym Pan obowiązany jest do ponoszenia tych opłat wliczonych do czynszu, które stanowią koszty eksploatacyjne mieszkania, nie jest natomiast obowiązany do ponoszenia kosztów np. funduszu remontowego. Brat powinien uiszczać odpowiednią część czynszu, stosowną do tych jego elementów, które nie stanowią kosztów mediów i korzystania z budynku (np. z windy). Sam Pan przyznaje, że z mieszkania korzysta tylko Pan, zatem wszystkie te opłaty eksploatacyjne będą obciążały Pana.

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Interesuje Cię ten temat i chcesz wiedzieć więcej? kliknij tutaj >>

Tu muszę nadmienić, że w umowie można te kwestie ustalić inaczej, Pan jednak – jak rozumiem – podaje, że w umowie zawarto tylko zapis o „bezpłatnej” służebności.

Stosownie do art. 302 § 1 K.c. – mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców.

Odcięcie dostępu do mediów będzie mogło być podstawą do wszczęcia przez Pana jako przez osobę, której przysługuje służebność mieszkania, postępowania o ochronę posiadania. Zgodnie z art. 343 ze zn. 1 K.c. – do ochrony władania lokalem stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie posiadania.

Zgodnie z art. 344 (§ 1 i 2) K.c.:

„Przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem.

Roszczenie wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia.

Do wzajemnych stosunków między mającym służebność mieszkania a właścicielem nieruchomości obciążonej, zgodnie z art. 302 § 2 K.c., stosuje się odpowiednio przepisy o użytkowaniu przez osoby fizyczne. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 184/2011:

„(…) od odpłatności za ustanowienie prawa użytkowania odróżnić trzeba obowiązek ponoszenia ciężarów, które zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki powinny być pokrywane z pożytków rzeczy, dokonywanie nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy. Powyższe kwestie uregulowane zostały w art. 258-260 k.c., nakładając określone obowiązki na użytkownika. A zatem, uprawniony ze służebności obowiązany jest zachować substancję pomieszczeń objętych wykonywaniem służebności oraz dotychczasowe ich przeznaczenie (art. 267 § 1 k.c.), z tym że wolno mu zakładać w pomieszczeniach nowe urządzenia w takich granicach jak najemca (art. 268 k.c.). Ma obowiązek dokonywania napraw i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy, a o potrzebie innych nakładów obowiązany jest niezwłocznie zawiadomić właściciela i zezwolić mu na dokonanie potrzebnych robót (art. 260 § 1 k.c.). Wyliczone uprawnienia i obowiązki skierowane są w pierwszym rzędzie do osoby, której służebność przysługuje, a także do jej domowników jako osób współuprawnionych do korzystania z mieszkania. Stronom wolno jednak odmiennie ukształtować rozkład ciężarów związanych z rzeczą. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że do obciążeń użytkownika należy zaliczyć podatki i inne ciężary publiczne, obowiązkowe ubezpieczenia majątkowe. W przypadku prawa użytkowania lokalu mieszkalnego do tej kategorii dołączyć trzeba opłaty eksploatacyjne związane z korzystaniem z lokalu”.

Co do sytuacji z pralką – nie wiem, czy brat kupił lokal z wyposażeniem, jeśli nie – podlegała ona dziedziczeniu po ojcu. Jest zatem bardzo prawdopodobne, że Panowie łącznie byli jej współwłaścicielami i można było ewentualnie dokonać wzajemnych rozliczeń z tym związanych.

Na koniec warto wspomnieć, że jeżeli dopuściłby się Pan, jako uprawniony z tytułu służebności osobistej, rażących uchybień przy wykonywaniu swojego prawa, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zamiany służebności na rentę. Póki co jednak z opisu wynika, że to nie Pan dopuszcza się rażących uchybień, ale Pański brat. Ostatecznie, jeśli sytuacja się nie zmieni, proponuję wystosować do brata pismo z wezwaniem do zaprzestania naruszeń na podstawie art. 344 K.c.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na ten temat – kliknij tutaj >>

Prezentowana opinia prawnika nie zawiera odpowiedzi na dodatkowe pytania klienta i dlatego może nie wyczerpywać w pełni omawianego zagadnienia. Często dopiero dzięki dodatkowym pytaniom i odpowiedziom można uzyskać kompletną poradę prawną. Podkreślamy, że w naszym serwisie można zadawać dodatkowe pytania bez ograniczeń czasowych i ilościowych.


Indywidualne Porady Prawne

Masz problem ze służebnością osobistą?
Opisz swój problem i zadaj pytania.

(zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje)

Podobne materiały

Właściciel chce rozwiązać dożywotnią umowę użyczenia mieszkania, co robić?

Od 20 lat posiadam dożywotnią umowę użyczenia mieszkania, którą podpisał właściciel. Teraz chce się mnie pozbyć i wystawić mieszkanie na sprzedaż. Wszystkie opłaty za mieszanie to ja regulowałem i zawsze w terminie. Czy mam prawo nadal tam mieszkać? Czy ewentualnie należy mi się jakieś zadośćuczynienie za utrzymywanie mieszkania przez 20 lat?

Mieszkanie nabyte z bonifikatą od kopalni a umowa dożywocia

Teściowie zamierzają wraz z moją żoną podpisać umowę dożywocia na mieszkanie, które zostało nabyte przez moich teściów 3 lata temu na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o zasadach zbywania mieszkań będących własnością przedsiębiorstw państwowych (dokładnie z kopalni). Kupili je po preferencyjnej cenie 5% wartości. W związku z tym mamy kilka pytań: Jeżeli dojdzie do zawarcia umowy dożywocia, czy teściowie będą zmuszeni do zwrotu jakiejś części bonifikaty? W akcie notarialnym nie ma nic na ten temat. Czy teściowie jako dożywotnicy będą musieli zapłacić podatek dochodowy od tej umowy? Czy moja żona, jako nowy właściciel mieszkania, będzie mogła je wynająć osobie trzeciej, jeśli teściowe zdecydowaliby się wyprowadzić do innego mieszkania?

Zabezpieczenie przy sprzedaży domu ze służebnością

Sprawa dotyczy zabezpieczenia się przy sprzedaży domu ze służebnością. Otóż, dziadkowie mieli dwie nieruchomości: dom – przepisany na mamę, z zaznaczeniem w akcie notarialnym, że mają prawo do dożywotniego zajmowania go(służebność), mieszkanie – przepisane na najstarszego wnuka (syna ich drugiej córki), bez zaznaczenia, że mają dożywotnie prawo. Obecnie od kilku lat mieszkają w mieszkaniu, a dom stoi pusty. Rodzina naciska na sprzedaż domu. Stosunki z rodziną pogorszyły się podczas ciężkiej choroby taty i po jego śmierci. Czy można sprzedać dom obciążony służebnością tak, aby nie groziło nam, że dziadkowie wprowadzą się do nas, do naszego domu (przy rzadkich wizytach wspominają, że bardzo by im to pasowało). 

Prawo osoby uprawnionej do służebności przyjęcia do mieszkanie innej osoby

Miesiąc temu ustanowiłam dożywotnią, nieodpłatną służebność na rzecz mojej babci. Teraz dowiedziałam się, że ona ma możliwość zameldowania kogokolwiek, kto miałby się nią zajmować, np. córkę. W jaki sposób się przed tym ochronić, czy ze względu na to, że to ja tą służebność ustanowiłam, mogę ją również aktem notarialnym cofnąć? Mieszkanie dostałam w darowiźnie. Obawiam się, że córka babci ukartowała całą intrygę i chce się zameldować, być może ze swymi nieletnimi dziećmi. Czy cokolwiek mogę zrobić, żeby się przed tym uchronić?

Ustanowienie służebności mieszkania na rzecz męża i testament na rzecz córek

Jestem właścicielką mieszkania w budynku spółdzielczym. Prawo nabyłam w oparciu o umowę darowizny, w której darczyńcą była moja matka – obecnie nieżyjąca. Zostałam przyjęta w poczet członków spółdzielni w 1988 r. I tyle mam z dokumentów: umowę darowizny i list spółdzielni w tej sprawie. Próbowałam odnaleźć mieszkanie w spisie ksiąg wieczystych. Czy to możliwe, że nie dokonałam zgłoszenia? Nie wiem, jakie wtedy były przepisy odnośnie wpisu spółdzielczych lokali własnościowych. Teraz sama chcę ustanowić służebność mieszkania na rzecz mojego męża, a w testamencie zapisać je córkom i nie wiem, od czego zacząć. Czy jestem w stanie w krótkim czasie tę sprawę załatwić?

Służebność osobista a własne cele mieszkaniowe

Przed 4 laty otrzymaliśmy z siostrą od rodziców darowiznę w postaci nieruchomości (dom na działce). Została też ustanowiona służebność osobista bezpłatnego mieszkania w tej nieruchomości dla rodziców. Teraz trafił nam się kupiec i chcielibyśmy sprzedać nieruchomość. Rodzice zgodzili się na zniesienie służebności. W zamian chcemy z siostrą kupić mieszkanie, w którym będą mogli mieszkać. Czy zakup takiego mieszkania będzie zwolniony z podatku od dochodu ze sprzedaży nieruchomości? Czy służebność można potraktować jak zakup na własne cele mieszkaniowe? Przecież musimy jako dzieci zapewnić rodzicom dach nad głową.

Jak uzyskać dostęp do aktu darowizny mieszkania

Jestem opiekunem prawnym od nie dawna dla mojej ubezwłasnowolnionej mamy. Mama w 2005 r. dokonała darowizny swojego mieszkania na rzecz swojej wnuczki, a mojej siostrzenicy. Niestety nie mam tego dokumentu (aktu notarialnego darowizny), a siostrzenica nie chce mi go udostępnić. W jaki sposób jak najsprawniej mogę go uzyskać? Ponieważ mama jest chora, wymaga całodobowej opieki, więc zamieszkuje ze mną, a mieszkanie mamy wynajmuję. Niestety siostrzenica zaczęła przepisywać na siebie wszystkie rachunki w administracji oraz zażądała przepisania umowy najmu na nią. Czy ma do tego prawo? W umowie darowizny jest zaznaczone, że moja mama jest właścicielką tego mieszkania aż do śmierci oraz że ma prawo do zamieszkiwania w nim.



Zapytaj prawnika

Szukamy ambitnego prawnika » wizytówka Zadaj pytanie »