Prawnik – absolwent Wydziału Prawa i Administracji UMCS w Lublinie. Łączy zainteresowania naukowe z zagadnieniami praktycznymi, co szczególnie dotyczy prawa Republiki Czeskiej oraz Republiki Słowackiej. Naszym Klientom udziela odpowiedzi na pytania również z zakresu prawa polskiego, w tym cywilnego (głównie rzeczowego i spadkowego) oraz rodzinnego. Występował przed różnymi organami władzy publicznej, w tym przed sądami (powszechnymi i administracyjnymi) – zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji. Uczestniczył też w licznych konferencjach naukowych, w tym międzynarodowych, i przebywał za granicą w celach naukowych. Ma doświadczenie w nauczaniu (zwłaszcza prawa) oraz uzyskał uprawnienia pedagogiczne.
Przeprowadzenie przyłącza kanalizacyjnego przez grunt należący do spółki kolejowej wymaga tytułu prawnego do korzystania z tej nieruchomości. Właściciel gruntu może żądać wynagrodzenia, a nieodpłatna służebność nie przysługuje automatycznie tylko dlatego, że przyłącze...
Jeżeli na działce znajduje się skrzynka z licznikiem lub zasilaniem urządzeń operatora telekomunikacyjnego, nie należy jej samodzielnie demontować. Najpierw trzeba ustalić właściciela infrastruktury, podstawę prawną korzystania z nieruchomości oraz zakres uprawnień operatora....
Poprowadzenie światłowodu przez prywatną działkę nie zawsze oznacza obowiązek ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu. Przepisy telekomunikacyjne przewidują szczególne zasady dostępu do nieruchomości: w niektórych przypadkach dostęp jest nieodpłatny, w innych...
Przed sprzedażą działek warto zaprojektować sposób korzystania z drogi wewnętrznej oraz przebieg przyłączy i mediów. Jeżeli jednak nieruchomość władnąca i obciążona należą do tej samej osoby, nie należy ustanawiać między nimi służebności gruntowej „samemu...
Transformator lub stacja na prywatnej działce nie oznacza, że przedsiębiorstwo energetyczne staje się właścicielem gruntu. Najpierw trzeba ustalić jego tytuł prawny: umowę, decyzję administracyjną, orzeczenie, zasiedzenie albo inną podstawę korzystania z nieruchomości. Po wyroku...
Wpięcie się do prywatnego kolektora deszczowego co do zasady wymaga zgody właściciela lub podmiotu uprawnionego do eksploatacji urządzenia oraz spełnienia warunków technicznych i publicznoprawnych. Sama służebność dotycząca przebiegu kolektora przez grunt nie daje automatycznie...
Kabel telekomunikacyjny nad prywatną działką bez podpisanej zgody właściciela nie jest automatycznie ani legalny, ani bezprawny. Trzeba ustalić, z jakiej podstawy korzysta operator i czy chodzi o dostęp służący zapewnieniu telekomunikacji w budynku na podstawie art. 30 tzw....
Jeżeli przez prywatną działkę przebiega stary wodociąg, a gmina lub przedsiębiorstwo wodociągowe chce wejść na teren, ustalić przebieg rur albo wykonać nowe przyłącze, najpierw trzeba ustalić podstawę prawną korzystania z nieruchomości. Sam wiek instalacji ani brak wpisu...
Światłowód na działce nie oznacza automatycznie prawa do wynagrodzenia ani konieczności ustanowienia służebności przesyłu. Operator może mieć inny skuteczny tytuł: umowę lub służebność, decyzję administracyjną albo dostęp uregulowany na podstawie przepisów...
Jeżeli przez prywatną działkę przebiega wodociąg, a właściciel sieci po awariach rozkopuje teren i nie przywraca go do porządku, właściciel nieruchomości może żądać naprawienia szkody, ustalenia zasad dostępu do sieci oraz – gdy nie ma skutecznego tytułu prawnego –...
Jeżeli na prywatnej działce stoją słupy energetyczne, transformator albo przebiega linia kablowa, sama długość istnienia urządzeń nie rozstrzyga, czy przedsiębiorstwo ma prawo korzystać z gruntu. Najpierw trzeba sprawdzić umowy, decyzje administracyjne lub wywłaszczeniowe,...
Jeżeli na prywatnej działce od wielu lat stoją słupy energetyczne, właściciel powinien najpierw ustalić, kto jest właścicielem urządzeń i jaki tytuł prawny pozwala korzystać z gruntu. Stare słupy nie oznaczają już, że zarzut zasiedzenia można oceniać wyłącznie według...
Studzienka telekomunikacyjna na prywatnej działce nie daje właścicielowi automatycznie prawa do jej usunięcia ani do wynagrodzenia. Najpierw trzeba ustalić operatora lub właściciela urządzenia, zabezpieczyć miejsce, jeżeli jest niebezpieczne, oraz sprawdzić dokumenty dotyczące...
Gazociąg przebiegający przez działkę budowlaną może utrudnić albo zablokować budowę domu. To, kto zapłaci za przełożenie rury, zależy nie od samego wieku instalacji, lecz przede wszystkim od tytułu prawnego operatora, treści tego tytułu i przyczyny kolizji z planowaną...
Służebność gruntowa przejazdu i przechodu nie jest prawem, które dotychczasowy właściciel może osobno sprzedać albo darować po zbyciu działki. Jeżeli została skutecznie ustanowiona na rzecz nieruchomości władnącej, co do zasady przechodzi na każdego kolejnego właściciela tej...
Zgoda na przeprowadzenie sieci wodociągowej przez działkę nie zawsze oznacza, że właściciel bezwarunkowo utracił możliwość sprzeciwu. Kluczowe jest to, co dokładnie podpisano: zwykłą zgodę na cele budowlane, umowę, akt notarialny ustanawiający służebność albo dokument...
Jeżeli na prywatnej działce stoi słup energetyczny, brak wpisu służebności w księdze wieczystej nie oznacza automatycznie, że operator korzysta z gruntu bezprawnie albo musi usunąć urządzenie na własny koszt. Najpierw trzeba sprawdzić umowy, dawne zgody, decyzje administracyjne,...
Jeżeli w decyzji podziałowej wydzielono działki pod drogę publiczną albo poszerzenie istniejącej drogi publicznej, własność takich działek może przejść na gminę, powiat, województwo albo Skarb Państwa z mocy prawa. Brak pieniędzy w budżecie nie zwalnia właściwego podmiotu z...
Dożywocia nie można jednostronnie przenieść na inną nieruchomość. Wymaga to zgody dożywotnika i odpowiednio ukształtowanej czynności prawnej, zwykle dokonywanej z udziałem notariusza. Samo wykreślenie wpisu z księgi wieczystej nie powoduje wygaśnięcia skutecznie istniejącego...
Jeżeli gazociąg po przebudowie przebiega przez prywatną działkę, właściciel może co do zasady żądać uregulowania tytułu prawnego przedsiębiorcy, najczęściej przez ustanowienie służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem. Znaczenie mają jednak dokumenty...
Studzienka telekomunikacyjna na prywatnej działce nie oznacza automatycznie, że właściciel odpowiada za wypadek serwisanta. Odpowiedzialność może powstać przede wszystkim wtedy, gdy właściciel swoim zawinionym działaniem lub zaniechaniem przyczyni się do szkody. Przed...
Jeżeli służebność została skutecznie zniesiona albo uprawniony skutecznie się jej zrzekł, sam kolejny wniosek do księgi wieczystej nie przywraca prawa. Do ponownego ustanowienia służebności co do zasady potrzebna jest nowa podstawa prawna, zwykle zgoda właściciela i akt...
Właściciel działki może żądać przesunięcia wodociągu, ale skuteczność takiego żądania zależy od tego, czy przedsiębiorstwo ma tytuł prawny do korzystania z gruntu, np. służebność przesyłu albo służebność nabytą przez zasiedzenie. Przed sporem warto ustalić...
Jeżeli po czynnościach geodety okazuje się, że wieloletnia droga polna formalnie leży na działce sąsiada, nie trzeba od razu godzić się na oddanie własnego gruntu ani na niekorzystną służebność. Najpierw należy sprawdzić dokumenty geodezyjne, stan ksiąg wieczystych, historię...
Jeżeli na kupionej działce stoi słup energetyczny, najpierw trzeba ustalić, czy przedsiębiorstwo ma tytuł prawny do korzystania z gruntu: umowę, decyzję, służebność albo zasiedzenie służebności. Od wyniku tej analizy zależy, czy można żądać wynagrodzenia za bezumowne...
Jeżeli akt notarialny ustanawiający służebność drogi koniecznej nie zgadza się z mapą albo faktycznym przebiegiem drogi, najpierw trzeba ustalić treść prawa, jego ujawnienie w księdze wieczystej oraz sposób wykonywania przez ostatnie lata. Sama różnica kilku lub...
Właściciel mieszkania może je sprzedać albo zamienić mimo ustanowionej służebności mieszkania, ale nabywca co do zasady przejmie lokal z tym obciążeniem. Dlatego przed transakcją warto doprowadzić do wykreślenia służebności z księgi wieczystej. Najprostsza droga to zgoda...
Jeżeli operator podwiesił kabel światłowodowy na prywatnych słupach bez wyraźnej zgody właściciela, warto najpierw ustalić, kto prawnie jest właścicielem słupów, gruntu i samej instalacji oraz jakie dokumenty zostały podpisane. W takiej sytuacji można rozważyć żądanie...
Wodomierz i przyłącze sąsiada na prywatnej działce nie zawsze można po prostu usunąć. Najpierw trzeba ustalić, czy istnieje ważna służebność, czy tylko dawna zgoda na korzystanie z gruntu, a także czy sąsiad może powołać się na zasiedzenie. W artykule wyjaśniamy,...
Niewykonywana służebność gruntowa może wygasnąć, jeżeli nie była wykonywana przez 10 lat. Sam brak potrzeby korzystania z przejścia nie zawsze wystarczy jednak do wykreślenia wpisu z księgi wieczystej. W artykule wyjaśniamy, kiedy można żądać wykreślenia, zniesienia...
Sama służebność przechodu i przejazdu nie zawsze wystarczy, aby legalnie ułożyć przyłącza mediów przez cudzą działkę. Trzeba sprawdzić treść aktu notarialnego, księgi wieczyste oraz wymagania dostawcy mediów lub organu administracji. Jeżeli właściciel działki...
Pełnomocnictwo od osoby mającej służebność mieszkania nie daje pełnomocnikowi własnego prawa do mieszkania ani do swobodnego dysponowania nieruchomością. Może on działać tylko w granicach udzielonego umocowania i tylko w sprawach uprawnionej osoby. Właściciel może...
Rozstanie ani sam rozwód nie powodują automatycznie wygaśnięcia ustanowionej notarialnie służebności mieszkania. Właściciel lokalu nie może jej po prostu odwołać, ale w określonych sytuacjach może próbować dochodzić zmiany, zniesienia albo zamiany prawa na inne...
Stare lub uszkodzone słupy energetyczne na działce nie zawsze można po prostu usunąć, ale właściciel może żądać wyjaśnienia tytułu prawnego, naprawy zagrożenia, wynagrodzenia albo uregulowania służebności przesyłu. Kluczowe jest ustalenie, czy przedsiębiorca ma umowę,...
Jeżeli służebność mediów jest ujawniona w księdze wieczystej, nowy właściciel nieruchomości obciążonej co do zasady musi ją respektować. Nie oznacza to jednak, że dotychczasowe położenie liczników i przyłączy zawsze pozostanie bez zmian, zwłaszcza przy planowanej...
Właściciel sąsiedniego gruntu co do zasady może ogrodzić swoją nieruchomość, ale nie powinien bezprawnie odcinać istniejącego i koniecznego dojazdu do domu. Jeżeli działka nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, można żądać ustanowienia drogi koniecznej, ochrony...
Jeżeli gmina lub przedsiębiorstwo wodociągowe chce przeprowadzić wodociąg przez prywatną działkę, właściciel nie powinien ograniczać się do zwykłej zgody na roboty. Warto ustalić wynagrodzenie, odpowiedzialność za szkody, zasady wejścia na teren oraz docelową...
Sąsiad, który ma już dojazd do drogi publicznej, co do zasady nie może wymusić drogi koniecznej przez cudzy grunt, ale właściciel może dobrowolnie ustanowić odpłatną służebność przejazdu. W artykule wyjaśniamy, jak ustalać wynagrodzenie, na jak długo ustanowić...
Jeżeli w akcie notarialnym ustanowiono prawo przejścia i przejazdu przez działkę, nowy właściciel nieruchomości władnącej co do zasady może się na nie powoływać. Nie oznacza to jednak, że służebność musi trwać zawsze, zwłaszcza gdy sąsiad ma już inny prawny dojazd do...
Jeżeli akt notarialny przewiduje służebność przejazdu i przechodu pasem o szerokości 4 m, właściciel nieruchomości obciążonej nie powinien samodzielnie zgadzać się na ogrodzenie zwężające ten pas. Taka zmiana może naruszać prawa właściciela nieruchomości...
Osoba uprawniona z tytułu służebności przechodu i przejazdu może wykonywać prace niezbędne do korzystania z drogi, ale nie powinna samowolnie poszerzać zakresu służebności ani istotnie zmieniać sposobu korzystania z cudzego gruntu. W praktyce najważniejsze jest ustalenie...
Sprzedaż działki bez formalnie wpisanej służebności dojazdu jest możliwa, ale brak uregulowanego dostępu do drogi publicznej zwykle obniża bezpieczeństwo transakcji i może wpływać na cenę. Wieloletnie korzystanie z prywatnej drogi może uzasadniać wniosek o stwierdzenie...
Służebność przechodu i przejazdu nie zawsze daje prawo do ułożenia w drodze prywatnej kabli, rur albo innych przyłączy. Decydujące są treść aktu notarialnego, wpis w księdze wieczystej oraz sposób wykonywania ustanowionej służebności. W takiej sytuacji warto rozważyć...
Jeżeli w akcie notarialnym sprzedający albo właściciel nieruchomości obciążonej zobowiązał się do utwardzenia drogi dojazdowej, można żądać wykonania tego obowiązku, a w razie odmowy skierować sprawę do sądu. Kluczowe jest dokładne ustalenie treści służebności,...
Jeżeli sąsiad ogrodzeniem zablokował dojazd, najpierw trzeba ustalić, czy służebność została skutecznie ustanowiona, czy istnieje tylko pisemna zgoda do celów budowlanych. Od tego zależy, czy można żądać ochrony służebności, ochrony posiadania, czy ustanowienia drogi...
Przed zakupem domu z dojazdem poprowadzonym po granicy dwóch działek trzeba ustalić, czy prawo korzystania z drogi wynika z księgi wieczystej, aktu notarialnego, udziału w drodze albo innego skutecznego tytułu prawnego. Sama pisemna umowa sąsiadów zwykle nie wystarczy, aby...
Prawo przejazdu ustanowione prawomocnym postanowieniem sądu może istnieć także wtedy, gdy nie zostało ujawnione w księdze wieczystej. W praktyce przy pozwoleniu na budowę urząd może jednak oczekiwać jednoznacznego dokumentu potwierdzającego dostęp działki do drogi...
Sama uchwała rady gminy co do zasady nie ustanawia służebności drogi na nieruchomości gminnej. Może być potrzebna jako zgoda lub podstawa do działania, ale służebność powstaje dopiero przez odpowiednie oświadczenie właściciela w formie aktu notarialnego albo przez prawomocne...
Sama pisemna zgoda sąsiada na poprowadzenie przyłącza wody przez jego działkę zwykle nie daje takiej ochrony jak służebność ujawniona w księdze wieczystej. Sąsiad nie powinien samowolnie demontować przyłącza, ale bez prawidłowo ustanowionego prawa do korzystania z gruntu spór...
Zakup udziału w prywatnej drodze dojazdowej może zabezpieczyć dostęp do działki, ale wiąże się z obowiązkami współwłaściciela: podatkami, kosztami utrzymania drogi i udziałem w decyzjach dotyczących jej remontu lub przebudowy. Co do zasady właściciel udziału może...
Przekazanie domu wnukom można przeprowadzić przez darowiznę, umowę dożywocia, sprzedaż albo testament z zapisem windykacyjnym, ale każda z tych form inaczej wpływa na podatki, zachowek i bezpieczeństwo osoby, która nadal chce mieszkać w domu. Najbezpieczniejszy wybór zależy...
Jeżeli służebność przejazdu nie określa dokładnego pasa drogi, nie oznacza to pełnej swobody poruszania się po całej działce obciążonej. Sposób korzystania trzeba ustalać według treści aktu lub orzeczenia, celu służebności, dotychczasowej praktyki oraz zasady jak...