Kategoria obejmuje sprawy dotyczące ustanowienia, wykonywania, zmiany i wygaśnięcia służebności osobistej, w tym służebności mieszkania oraz konfliktów między właścicielem nieruchomości a osobą uprawnioną. W materiałach znajdziesz wyjaśnienia dotyczące zakresu korzystania z nieruchomości, obowiązków stron i możliwości zniesienia służebności.
Jeśli Twoja sprawa wymaga indywidualnej oceny, możesz skorzystać z odpłatnej pomocy prawnika online. Prawnik może przeanalizować dokumenty i w razie potrzeby przygotować wniosek, wezwanie lub inne pismo.
Darowizna nieruchomości z poleceniem opieki i umowa dożywocia mogą wyglądać podobnie, ale zapewniają zbywcy zupełnie inny poziom ochrony. Polecenie nie czyni samo w sobie osoby korzystającej z opieki wierzycielem, natomiast przy dożywociu obowiązek utrzymania stanowi świadczenie...
Jeżeli nabywca nieruchomości przejętej w zamian za dożywocie nie zapewnia uzgodnionej opieki, dożywotnik nie musi godzić się na taki stan. Może żądać wykonania należnych świadczeń, a gdy osobiste relacje stron się rozpadły – zamiany wszystkich lub części uprawnień na...
Dzieci zmarłego syna mogą być uprawnione do zachowku po dziadkach, jeżeli ich ojciec nie dożył otwarcia spadku i przy dziedziczeniu ustawowym weszłyby w jego miejsce. Sama synowa nie ma zachowku po teściach. Trzeba przede wszystkim ustalić, czy dom przekazano darowizną, czy...
Przeniesienie na córkę mieszkania kupionego preferencyjnie od kopalni nie daje jednej odpowiedzi w sprawie zwrotu ulgi. Najpierw trzeba ustalić, z jakiego przepisu wynikała obniżka ceny. Pięcioletni mechanizm zwrotu z art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy bonifikaty...
Wpisana w akcie darowizny roczna i skapitalizowana wartość służebności osobistej nie oznacza, że obdarowany ma co roku płacić tę kwotę osobie uprawnionej. Jest to wartość przypisana ustanowionemu prawu, a nie automatycznie należne świadczenie pieniężne. Po śmierci...
Jeżeli prawo dożywocia ustanowiono na rzecz obojga małżonków, śmierć jednego z nich nie powoduje wygaśnięcia całego dożywocia. Zgodnie z art. 911 Kodeksu cywilnego prawo ulega odpowiedniemu zmniejszeniu, a drugi małżonek zachowuje własne uprawnienia wynikające z umowy. ...
Umowa dożywocia z osobą zadłużoną może skutecznie przenieść własność domu, ale nie odcina nieruchomości od wszystkich problemów wierzycieli. Nabywca co do zasady nie przejmuje osobistych długów zbywcy, jednak może nabyć dom obciążony hipoteką, objęty egzekucją albo stać...
Jeżeli po mężu przejęła Pani nieruchomość obciążoną dożywociem lub służebnością mieszkania na rzecz teścia, obowiązki wobec niego mogą nadal obciążać właściciela domu. Nie oznacza to jednak automatycznie, że musi Pani mieszkać z teściem. Kluczowe są zapisy aktu...
Sprzedaż gospodarstwa albo domu obciążonego dożywociem jest możliwa, ale nie usuwa prawa dożywotnika. Zgodnie z art. 910 § 2 Kodeksu cywilnego nabywca ponosi osobistą odpowiedzialność za świadczenia objęte dożywociem, z wyjątkiem tych, które stały się wymagalne, zanim...
Jeżeli właściciel mieszkania z ustanowioną służebnością osobistą ogłasza upadłość konsumencką, samo ogłoszenie upadłości nie wygasza służebności. Sprzedaż nieruchomości przez syndyka może jednak doprowadzić do jej wygaśnięcia; przy niewpisanym prawie kluczowe jest...
Komornik może prowadzić egzekucję z domu lub mieszkania należącego do dłużnika także wtedy, gdy nieruchomość jest obciążona prawem dożywocia. Samo dożywocie nie chroni nieruchomości przed zajęciem ani licytacją. Nie oznacza to jednak, że dożywotnik automatycznie...
Dom obciążony prawem dożywocia można sprzedać, ale sprzedaż nie powoduje automatycznego wygaśnięcia tego prawa. Nabywca wchodzi w szczególną sytuację prawną: nieruchomość nadal jest obciążona, a kupujący odpowiada osobiście za świadczenia z dożywocia, które stają się...
Służebność osobista mieszkania zwykle daje seniorowi prawo do korzystania z określonych pomieszczeń, ale sama w sobie nie oznacza automatycznie obowiązku codziennej opieki nad nim. O tym, czy właściciel domu ma zapewniać opiekę, decyduje przede wszystkim treść aktu...
Dożywocia nie można jednostronnie przenieść na inną nieruchomość. Wymaga to zgody dożywotnika i odpowiednio ukształtowanej czynności prawnej, zwykle dokonywanej z udziałem notariusza. Samo wykreślenie wpisu z księgi wieczystej nie powoduje wygaśnięcia skutecznie istniejącego...
Wartość służebności osobistej ustala się najczęściej przez oszacowanie korzyści, z których właściciel nieruchomości rezygnuje na rzecz osoby uprawnionej, np. wartości najmu lokalu lub jego części. W artykule wyjaśniamy, jakie dane są potrzebne do obliczeń, jak...
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu można co do zasady darować w akcie notarialnym, ale nie można obciążyć go klasyczną służebnością osobistą mieszkania, ponieważ służebność osobista obciąża nieruchomość. Po wyroku Sądu Najwyższego z 21 czerwca 2023 r., II CNPP...
Co do zasady osoba, której przysługuje służebność mieszkania, nie może wyłącznie na podstawie tej służebności wynająć pokoju obcej osobie i pobierać czynszu. Służebność ma charakter osobisty, a uprawnienia do jej wykonywania nie można przenieść na inną osobę. ...
Przy służebności mieszkania nie działa prosta zasada, że wszystkie remonty płaci właściciel albo osoba, która w domu mieszka. Najpierw trzeba sprawdzić treść aktu ustanawiającego służebność, a gdy nie reguluje on kosztów – zastosowanie mają odpowiednio przepisy o...
Wykreślenie służebności z księgi wieczystej jest możliwe, gdy prawo wygasło, zostało zniesione, uprawniony zrzekł się go albo wpis w dziale III nie odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu. Najczęściej potrzebny jest wniosek KW-WPIS, właściwy dokument będący podstawą...
Właściciel domu obciążonego służebnością osobistą mieszkania może co do zasady przeprowadzać remont, modernizację, a nawet przebudowę nieruchomości, ale nie wolno mu pozbawić służebnika uprawnień wynikających z aktu notarialnego. W artykule wyjaśniamy, kiedy zgoda...
Mieszkanie obciążone dożywotnią służebnością osobistą mieszkania może stanowić zabezpieczenie hipoteczne, ale bank może odmówić finansowania albo zażądać wykreślenia prawa. Sama cywilnoprawna możliwość ustanowienia hipoteki nie oznacza, że bank zaakceptuje taką...
Jeżeli konflikt między dożywotnikiem a osobą zobowiązaną jest tak głęboki, że osobista opieka i stały kontakt nie mogą być rozsądnie kontynuowane, art. 913 § 1 Kodeksu cywilnego pozwala jednej ze stron żądać zamiany wszystkich albo części świadczeń z dożywocia na...
Ważna i rzeczywiście wykonywana umowa dożywocia co do zasady powoduje, że przekazana nieruchomość nie jest doliczana do spadku przy obliczaniu zachowku. Dożywocie jest bowiem umową odpłatną, a nie darowizną. Inaczej może być, gdy pod nazwą dożywocia ukryto w rzeczywistości...
Umowa dożywocia pozwala przenieść własność nieruchomości już za życia właściciela w zamian za zapewnienie mu dożywotniego utrzymania. To znacznie więcej niż samo prawo mieszkania – zakres świadczeń może obejmować opiekę, wyżywienie, koszty utrzymania, pomoc w chorobie,...
Udział we współwłasności nieruchomości można przenieść na wnuka w drodze umowy dożywocia. Trzeba jednak odróżnić obowiązek zapewnienia dożywotniego utrzymania od służebności mieszkania, która co do zasady obciąża całą nieruchomość i wymaga zgody wszystkich...
Na podstawie umowy dożywocia nabywca nieruchomości ma wykonywać świadczenia określone w akcie notarialnym. Gdy umowa nie reguluje ich inaczej, zasadą jest między innymi przyjęcie dożywotnika jako domownika, zapewnienie mu mieszkania, utrzymania, pomocy i opieki w chorobie. Nie...
Rodzic mający służebność mieszkania może przyjąć dorosłe dziecko do wspólnego zamieszkania, jeżeli jest ono przez niego utrzymywane albo jest mu potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Samo pokrewieństwo nie zawsze wystarcza – decydują treść aktu notarialnego i...
Przed zakupem domu z wpisem dożywocia lub służebności mieszkania nie wystarczy zapewnienie sprzedającego, że ojciec zostanie „wypisany” z księgi wieczystej. Trzeba ustalić, jakie dokładnie prawo wpisano w dziale III i na jakiej podstawie ma zostać wykreślone. Wyjaśniamy,...
Sam zapis w testamencie o prawie do mieszkania nie zawsze daje automatyczne prawo do parteru domu. Kluczowe jest, czy był to zapis windykacyjny w testamencie notarialnym, zapis zwykły, polecenie czy tylko niewiążące życzenie. Od tej kwalifikacji zależy, czy siostra jako...
Samo odwołanie przekazania gospodarstwa rolnego zależy od tego, jaka umowa została zawarta. Jeżeli strony są zgodne, najczęściej potrzebny jest nowy akt notarialny przenoszący własność albo ustanawiający prawa zabezpieczające rodziców. W praktyce rodziców można...
Jeżeli służebność została skutecznie zniesiona albo uprawniony skutecznie się jej zrzekł, sam kolejny wniosek do księgi wieczystej nie przywraca prawa. Do ponownego ustanowienia służebności co do zasady potrzebna jest nowa podstawa prawna, zwykle zgoda właściciela i akt...
Jeżeli osoba uprawniona skutecznie zrzekła się służebności mieszkania w akcie notarialnym, a prawo zostało wykreślone z księgi wieczystej, co do zasady nie może po latach jednostronnie żądać jego przywrócenia. Roszczenie o zapłatę wartości służebności wymagałoby...
Przy bezpłatnej służebności mieszkania właściciel nie może dowolnie utrzymywać dawnych opłat za ogrzewanie, jeśli zmienił źródło ciepła i nie wykazuje rzeczywistych kosztów. Uprawniony może żądać jasnego rozliczenia mediów, odróżnienia kosztów eksploatacji od...
Ustanowienie służebności mieszkania na rzecz żony może trwale obciążyć dom, utrudnić jego sprzedaż i ograniczyć swobodę właściciela. Nie jest to zwykłe „zabezpieczenie na wszelki wypadek”, lecz ograniczone prawo rzeczowe, które co do zasady wygasa najpóźniej ze śmiercią...
Przy zakupie nieruchomości rolnej z domem można ustanowić na rzecz sprzedającego służebność osobistą mieszkania, nawet dożywotnią. Trzeba jednak bardzo dokładnie opisać jej zakres, bo prawo to obciąża nieruchomość i co do zasady nie wygasa tylko dlatego, że uprawniony...
Sam fakt, że mama od dwóch lat mieszka u Pani, zwykle nie oznacza jeszcze wygaśnięcia jej prawa do lokalu. Kluczowe jest to, czy w akcie notarialnym ustanowiono służebność osobistą mieszkania, czy użytkowanie, oraz jaki wpis znajduje się w księdze wieczystej. W artykule...
Służebność mieszkania nie zawsze oznacza swobodny dostęp do każdego pokoju. Decyduje treść aktu notarialnego, rzeczywisty sposób wykonywania prawa oraz zasady współżycia społecznego. W artykule wyjaśniamy, kiedy teść może żądać klucza, jak zabezpieczyć dostęp do...
Jeżeli po przeniesieniu udziału w domu ustanowiono na rzecz męża prawo do mieszkania, kluczowe jest ustalenie, czy w akcie notarialnym chodzi o umowę dożywocia, czy o służebność osobistą mieszkania. Od tego zależą przesłanki zamiany tego prawa na rentę. Sama trudna...
Służebność osobista mieszkania może wygasnąć z mocy prawa, jeżeli przez 10 lat nie była wykonywana. Nie oznacza to jednak automatycznego wykreślenia wpisu z księgi wieczystej ani tego, że nabywca udziału może samodzielnie uznać prawo za nieistniejące. W opisanej sytuacji...
Jeżeli w akcie notarialnym ustanowiono służebność mieszkania, brak wskazania konkretnego pokoju nie oznacza automatycznie, że uprawniony nie może korzystać z domu. Zakres prawa trzeba ustalić na podstawie treści aktu, potrzeb uprawnionego oraz zasad wykonywania służebności...
Przy wspólnym mieszkaniu małżonków sama służebność nie zawsze rozwiązuje problem dziedziczenia. Trzeba rozdzielić dwie kwestie: prawo pozostałego małżonka do spokojnego mieszkania oraz roszczenia spadkobierców, w tym ewentualny zachowek. Najczęściej potrzebne są osobne...
Gospodarstwo rolne można przekazać osobom niespokrewnionym, w tym sąsiadom, ale forma umowy ma duże znaczenie dla bezpieczeństwa i kosztów. Najczęściej rozważa się umowę dożywocia, darowiznę z ustanowieniem służebności mieszkania albo sprzedaż. W artykule wyjaśniamy,...
Przy współwłasności mieszkania samo sprzedanie bratu części udziału nie zawsze zabezpiecza prawo do spokojnego zamieszkiwania do końca życia. Bezpieczniejsze może być przeniesienie udziału z jednoczesnym ustanowieniem prawa dożywocia albo dożywotniej służebności...
Odziedziczenie domu obciążonego służebnością mieszkania oznacza, że spadkobiercy przejmują nieruchomość razem z obowiązkiem respektowania praw osób uprawnionych. Teściowie oraz inna osoba wskazana w akcie notarialnym mogą nadal korzystać z domu w zakresie wynikającym z...
Wpłata pieniędzy przez mamę na zakup mieszkania córki co do zasady nie tworzy umowy dożywocia. Najczęściej jest to darowizna, a prawo mamy do zamieszkiwania trzeba ustanowić osobno, w formie aktu notarialnego. W artykule wyjaśniamy, kiedy można ustanowić dożywotnią...
Jeżeli służebność mieszkania widnieje w księdze wieczystej, a uprawniony od lat z niej nie korzysta i nie ma z nim kontaktu, właściciel może dążyć do wykazania wygaśnięcia prawa i wykreślenia wpisu. Najczęściej potrzebne jest orzeczenie sądu albo zgoda uprawnionego w...
Darowizna działki albo domu bez ustanowienia służebności mieszkania nie daje darczyńcy automatycznego prawa do dalszego zamieszkiwania. Zameldowanie nie blokuje sprzedaży nieruchomości. W takiej sytuacji trzeba odróżnić sprzedaż domu od eksmisji, sprawdzić, czy istnieje...
Zapis „dożywotnie utrzymanie” w akcie notarialnym najczęściej wskazuje na umowę dożywocia, ale jego skutki zależą od dokładnej treści dokumentu. Inne konsekwencje wywołuje służebność osobista mieszkania, a inne użytkowanie ustanowione dożywotnio. W artykule...
Wymeldowanie nie odbiera prawa wynikającego ze służebności osobistej mieszkania. Jeżeli właściciel blokuje wejście do lokalu, można żądać dopuszczenia do korzystania, wydania kluczy, zakazu utrudniania i zabezpieczenia roszczenia na czas procesu. W artykule wyjaśniamy, jakie...
Właściciel mieszkania może je sprzedać albo zamienić mimo ustanowionej służebności mieszkania, ale nabywca co do zasady przejmie lokal z tym obciążeniem. Dlatego przed transakcją warto doprowadzić do wykreślenia służebności z księgi wieczystej. Najprostsza droga to zgoda...
Zapytaj prawnika
.jpg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg){kind=spacer}
.jpeg)
(1).jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
