Kategoria obejmuje sprawy dotyczące ustanowienia, wykonywania, zmiany i wygaśnięcia służebności osobistej, w tym służebności mieszkania oraz konfliktów między właścicielem nieruchomości a osobą uprawnioną. W materiałach znajdziesz wyjaśnienia dotyczące zakresu korzystania z nieruchomości, obowiązków stron i możliwości zniesienia służebności.
Jeśli Twoja sprawa wymaga indywidualnej oceny, możesz skorzystać z odpłatnej pomocy prawnika online. Prawnik może przeanalizować dokumenty i w razie potrzeby przygotować wniosek, wezwanie lub inne pismo.
Dożywotnia służebność osobista mieszkania co do zasady daje realne prawo do korzystania z lokalu lub domu zgodnie z treścią aktu notarialnego. Właściciel nie może samowolnie zmienić zamków ani „wyrzucić” osoby uprawnionej tylko dlatego, że doszło do...
Służebność mieszkania daje uprawnionemu prawo korzystania z oznaczonego lokalu lub pomieszczeń w zakresie wynikającym z aktu notarialnego, księgi wieczystej i przepisów Kodeksu cywilnego. Właściciel nieruchomości co do zasady nie może żądać stałego wydania zapasowych...
Służebność osobista mieszkania co do zasady obciąża tę nieruchomość, na której została ustanowiona. Jeżeli służebność wpisano na domu, a nie na mieszkaniu, właścicielka mieszkania zwykle nie musi zapewniać byłej teściowej prawa zamieszkiwania w tym lokalu. Inaczej...
Rozwiązanie umowy dożywocia jest możliwe, ale sąd stosuje je tylko w wyjątkowych przypadkach. Zwykły konflikt rodzinny zwykle nie wystarczy, jeżeli można zastąpić osobistą opiekę rentą. W opisanej sytuacji kluczowe będą dowody na trwałe niewykonywanie obowiązków, złą...
Partnerka będąca właścicielką mieszkania może ustanowić na rzecz konkubenta służebność osobistą mieszkania. Nie wymaga to pokrewieństwa ani małżeństwa, ale wymaga prawidłowej formy notarialnej i najlepiej ujawnienia prawa w księdze wieczystej. Najważniejsze różnice...
Odręczna umowa partnera, który jest właścicielem domu, nie ustanawia skutecznej służebności mieszkania. Do ustanowienia takiego prawa na nieruchomości potrzebne jest co najmniej oświadczenie właściciela złożone w formie aktu notarialnego. W artykule wyjaśniamy, jak...
Właściciel domu obciążonego służebnością mieszkania co do zasady nie może samowolnie odciąć służebnika od centralnego ogrzewania, jeżeli ogrzewanie było elementem normalnego korzystania z mieszkania w chwili ustanowienia służebności. Znaczenie ma treść aktu...
Przy zakupie działki obciążonej służebnością osobistą nie wystarczy sam ogólny wpis w księdze wieczystej. Trzeba ustalić treść dokumentu, na podstawie którego wpisano prawo, oraz sprawdzić, czy osoby uprawnione nadal żyją. Jeżeli uprawnieni żyją, mogą zrzec się...
Przy zakupie domu od krewnego z prawem dożywotniego mieszkania trzeba rozdzielić trzy kwestie: przeniesienie własności, podatki oraz ryzyko roszczeń o zachowek. Służebność mieszkania i umowa dożywocia prowadzą do innych skutków prawnych. Najbezpieczniejsze rozwiązanie...
Nieruchomość otrzymana od ojca w darowiźnie co do zasady należy do majątku osobistego, nawet jeśli małżonkowie nie mają rozdzielności majątkowej. Dopisanie męża jako współwłaściciela może jednak spowodować konieczność rozliczeń przy rozwodzie. Kluczowe są treść...
Jeżeli mieszkanie zostało przeniesione w akcie notarialnym jako umowa dożywocia, samo niewykonywanie opieki przez nabywcę zwykle nie powoduje nieważności umowy. Inaczej ocenia się sprawę, gdy akt był tylko pozorem darowizny albo zbywca nie był właścicielem całego lokalu. W...
Pełnomocnictwo od osoby mającej służebność mieszkania nie daje pełnomocnikowi własnego prawa do mieszkania ani do swobodnego dysponowania nieruchomością. Może on działać tylko w granicach udzielonego umocowania i tylko w sprawach uprawnionej osoby. Właściciel może...
Umowa przekazania gospodarstwa rolnego zawarta w 1990 r. nie jest automatycznie nieważna tylko dlatego, że rolnik zrzekł się określonych świadczeń. Trzeba odróżnić umowę przekazania gospodarstwa od umowy dożywocia oraz sprawdzić dokładną treść aktu...
Dożywotnik nie może samym oświadczeniem skutecznie rozwiązać umowy dożywocia. Jeżeli odmawia przyjmowania posiłków, zakupów lub opieki, zobowiązany powinien nadal wykazywać gotowość wykonania umowy i dokumentować odmowę. W praktyce najczęściej rozważa się wezwanie do...
Jeżeli dom ma ostatecznie trafić wyłącznie do Pani dzieci, a przyszły mąż ma mieć tylko prawo mieszkania, najbezpieczniej oddzielić własność nieruchomości od prawa korzystania z niej. W praktyce trzeba zadbać o majątek osobisty, ewentualną intercyzę, testament lub...
Jeżeli w akcie notarialnym ustanowiono na rzecz babci dożywotnie i nieodpłatne użytkowanie udziału w nieruchomości, nie jest to zwykłe prawo do zamieszkiwania. Użytkowanie daje uprawnienie do używania rzeczy i pobierania pożytków, ale jego dokładny zakres zależy od treści aktu...
Jeżeli masz dożywotnią, bezpłatną służebność mieszkania, właściciel nie może samowolnie odcinać mediów, zakazywać zwykłych odwiedzin ani żądać od Ciebie wszystkich kosztów lokalu tylko dlatego, że jest właścicielem. W artykule wyjaśniamy, jakie prawa daje...
Jeżeli mieszkanie zostało darowane z ustanowioną służebnością mieszkania na rzecz dziadka, jego partnerka co do zasady nie nabywa praw do lokalu ani udziału we własności. Inaczej trzeba ocenić samo prawo zamieszkiwania: znaczenie ma treść aktu notarialnego, przepisy o...
Opiekun prawny osoby ubezwłasnowolnionej może dążyć do uzyskania wypisu aktu darowizny albo wglądu do akt księgi wieczystej, jeżeli wykaże interes prawny i działa w imieniu podopiecznego. Kluczowe jest ustalenie, czy w darowiźnie ustanowiono służebność mieszkania,...
Rozstanie ani sam rozwód nie powodują automatycznie wygaśnięcia ustanowionej notarialnie służebności mieszkania. Właściciel lokalu nie może jej po prostu odwołać, ale w określonych sytuacjach może próbować dochodzić zmiany, zniesienia albo zamiany prawa na inne...
Zakup domu z wpisaną dożywotnią służebnością osobistą oznacza, że nabywca przejmuje nieruchomość z istniejącym obciążeniem i musi respektować prawa uprawnionego. Sama służebność nie jest jednak tym samym co umowa dożywocia i co do zasady nie przenosi na kupującego...
Służebność mieszkania nie daje automatycznie prawa do korzystania z każdej części domu. Zakres uprawnień służebnika wynika przede wszystkim z aktu ustanowienia służebności, a dopiero w razie niejasności z jego osobistych potrzeb, zasad współżycia społecznego i zwyczajów...
Właściciel domu nie może samowolnie decydować, z kim osoba uprawniona ze służebności mieszkania albo z umowy dożywocia utrzymuje relacje i kogo przyjmuje w zajmowanej części domu. Zakres stałego zamieszkania partnera zależy jednak przede wszystkim od treści aktu notarialnego i...
Sprzedaż mieszkania obciążonego dożywotnim prawem zamieszkania jest możliwa, ale samo zbycie lokalu nie powoduje wygaśnięcia tego prawa. Kupujący nabywa nieruchomość z obciążeniem, chyba że uprawniony skutecznie zrzeknie się prawa i zostanie ono wykreślone z księgi...
Jeżeli macocha nie ma własnej służebności mieszkania ani innego tytułu prawnego do lokalu, jej prawo do przebywania w mieszkaniu może zależeć od tego, czy ojciec faktycznie wykonuje swoją służebność. Sama darowizna mieszkania z ustanowieniem służebności nie jest tym samym co...
Umowa dożywocia może być sposobem przekazania mieszkania w zamian za dożywotnie utrzymanie i opiekę, ale dotyczy przeniesienia własności nieruchomości, a nie każdego prawa do lokalu. Dwie córki mogą być nabywcami mieszkania i wspólnie zobowiązać się do opieki nad mamą,...
Zrzeczenie się służebności osobistej mieszkania ustanowionej pod warunkiem zawieszającym jest co do zasady dopuszczalne także przed ziszczeniem się warunku. W praktyce nie tyle wygasza prawo, które jeszcze nie powstało w pełni, ile usuwa podstawę do jego przyszłego...
Właściciel nieruchomości obciążonej służebnością mieszkania nie zawsze może samodzielnie wejść do domu po wymianie zamków przez uprawnionego. Decyduje zakres służebności, sposób faktycznego korzystania z budynku oraz cel wejścia, np. konieczna naprawa. Najbezpieczniej...
Zakup mieszkania obciążonego służebnością osobistą oznacza nabycie lokalu z prawem innej osoby do korzystania z niego. Takiego uprawnionego nie można po prostu usunąć ani zmusić do wyprowadzki tylko dlatego, że relacje są trudne. W artykule wyjaśniamy, kto zwykle ponosi...
Właściciel mieszkania obciążonego służebnością osobistą może żądać w sądzie zamiany tej służebności na rentę, jeżeli uprawniony rażąco narusza zasady korzystania z lokalu, stwarza zagrożenie albo uniemożliwia spokojne korzystanie z mieszkania innym domownikom. W...
Nieodpłatna służebność gruntowa nie zmienia się automatycznie w odpłatną tylko dlatego, że upłynęło wiele lat od jej ustanowienia. Można ją zmienić przede wszystkim za zgodą stron albo, w określonych sytuacjach, na drodze sądowej. W artykule wyjaśniamy, kiedy...
Jeżeli mieszkanie zostało skutecznie darowane przed śmiercią spadkodawcy i nie weszło do spadku, testamentowy zapis dotyczący ustanowienia służebności co do zasady nie może zostać wykonany wobec spadkobiercy, który nie jest właścicielem lokalu. W artykule wyjaśniamy...
Nieodpłatna dożywotnia służebność mieszkania co do zasady daje prawo do zamieszkiwania bez płacenia właścicielowi wynagrodzenia za lokal. Nie oznacza jednak automatycznie, że właściciel ma finansować media, leki, opiekunkę albo inne osobiste potrzeby uprawnionego. Zakres...
Jeżeli akt notarialny ustanawia tylko służebność osobistą mieszkania oraz obowiązek pokrycia kosztów pogrzebu, właściciel co do zasady nie musi płacić za opiekunkę osoby uprawnionej. Inaczej byłoby wtedy, gdyby z umowy wynikało dożywotnie utrzymanie, obowiązek...
Właściciel mieszkania może przekazać lokal jednej osobie, a jednocześnie ustanowić na rzecz innej osoby dożywotnią służebność mieszkania. Takie rozwiązanie wymaga precyzyjnego aktu notarialnego i najlepiej także ujawnienia prawa w księdze wieczystej. W artykule...
Samo przekazanie gospodarstwa rolnego następcy na podstawie przepisów ubezpieczeniowych nie jest co do zasady darowizną, dlatego nie zawsze może być doliczane przy obliczaniu zachowku. Żądanie „spłaty” przez rodzeństwo trzeba więc oceniać według rodzaju umowy, treści aktu...
W umowie dożywocia nie trzeba przekazywać całego majątku. Można przenieść własność wybranej nieruchomości, udziału w nieruchomości albo konkretnego lokalu, a pozostałe składniki majątku zachować dla siebie. Kluczowe jest precyzyjne określenie w akcie notarialnym, co...
Darowizna domu z jednoczesnym ustanowieniem nieodpłatnej służebności mieszkania może wywołać dwa skutki podatkowe: podatek od darowizny po stronie obdarowanego oraz podatek od nieodpłatnej służebności po stronie osoby, która otrzymuje prawo zamieszkiwania. Znaczenie ma to,...
Nieujawniona w księdze wieczystej służebność mieszkania może nie ochronić uprawnionego przy sprzedaży nieruchomości. Kluczowe znaczenie ma to, czy nabywca działał w dobrej wierze i czy może skorzystać z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. W artykule wyjaśniamy,...
Właściciel mieszkania co do zasady nie może jednostronnie cofnąć ustanowionej służebności osobistej mieszkania. Uprawniony może natomiast korzystać z lokalu w granicach aktu notarialnego i przepisów Kodeksu cywilnego, w tym w określonych sytuacjach przyjąć do mieszkania inne...
Przy nieodpłatnej służebności mieszkania właściciel co do zasady nie może automatycznie żądać od uprawnionego połowy kosztów remontu domu lub tarasu. Najpierw trzeba sprawdzić akt notarialny, bo to on może inaczej rozłożyć obowiązki stron. Osoba korzystająca ze...
Jeżeli w akcie notarialnym ustanowiono na rzecz babci dożywotnie mieszkanie, opiekę albo prawo dożywocia, właściciel nieruchomości nie może samodzielnie uchylić się od tych obowiązków tylko dlatego, że stały się uciążliwe. Zakres obowiązków zależy przede wszystkim od...
Egzekucja z mieszkania obciążonego dożywociem nie zawsze oznacza eksmisję osoby starszej. Kluczowe znaczenie ma treść aktu notarialnego, wpis prawa do księgi wieczystej oraz pierwszeństwo tego prawa wobec hipotek. W artykule wyjaśniamy, czym umowa dożywocia różni się od...
Egzekucja komornicza z emerytury matki nie wyklucza zawarcia umowy dożywocia, jeżeli matka jest właścicielem nieruchomości i może nią rozporządzać. Umowa wymaga aktu notarialnego i powoduje przeniesienie własności nieruchomości na nabywcę. Trzeba jednak ocenić ryzyko...
Jeżeli nieruchomość została darowana z ustanowieniem służebności osobistej, przy obliczaniu zachowku co do zasady uwzględnia się wartość darowizny pomniejszoną o wartość tego obciążenia. Wartość nieruchomości i służebności nie musi odpowiadać kwotom wpisanym w...
Osoba, na rzecz której ustanowiono służebność mieszkania, może co do zasady przyjmować rodzinę i innych gości bez każdorazowej zgody właściciela domu. Goście mogą korzystać z kuchni, łazienki i innych pomieszczeń wspólnych w zakresie związanym z normalną...
Dożywotnia służebność mieszkania może istotnie utrudnić uzyskanie kredytu hipotecznego, bo bank ocenia, czy hipoteka będzie realnym i bezpiecznym zabezpieczeniem. Sama zamiana służebności na współwłasność nie zawsze rozwiązuje problem. Trzeba sprawdzić skutki w księdze...
Jeżeli siostra ma zostać współwłaścicielką mieszkania, ustanawianie na jej rzecz służebności mieszkania zwykle nie ma praktycznego sensu. Współwłaściciel ma już własne prawo do współposiadania i korzystania z lokalu. Bezpieczniejszym rozwiązaniem jest darowizna...
Jeżeli akt notarialny ustanawia dożywotnią bezpłatną służebność mieszkania, właściciel nie może automatycznie żądać od uprawnionych czynszu jak od najemców. Najpierw trzeba sprawdzić, czy akt albo odrębne porozumienie przerzuca na nich konkretne opłaty...
Umowa dożywocia w rozumieniu Kodeksu cywilnego polega na przeniesieniu własności nieruchomości w zamian za dożywotnie utrzymanie. Sama gotówka przekazywana za opiekę nie jest przedmiotem takiej umowy. Można jednak w akcie notarialnym uregulować świadczenia pieniężne, zakres...
Zapytaj prawnika
